FEN ÖĞRETİMİNDE ETKİLEŞİMLİ VİDEO KULLANIMININ ETKİLİLİĞİ: BİR KARMA YÖNTEM ARAŞTIRMASI - KAÇAR, AYSEL (Fırat Üniveristesi, 2026)
Teknolojinin geliştiği dünyada, eğitimde kullanılan teknolojilerin de gelişim göstermesi kaçınılmazdır. Bundan ötürü teknolojinin gelişmesi eğitim alanındaki yenilikleri zorunlu kılmıştır. Teknolojik imkânlar eğitim-öğretim sürecinde öğretmenin işini kolaylaştırdığı gibi öğrenmelerin kalıcığında da etkili olan araçları ifade eder. Bu araçlardan biri de ortaokul düzeyinde çok daha aktif olarak kullanılan eğitim videolarıdır. Bu araştırmanın amacı, fen öğretiminde etkileşimli video kullanımının 7. sınıf öğrencilerinin akademik başarıları ve fen dersine karşı tutumları üzerindeki etkilerini ve sürece ilişkin algılarını belirlemektir. Araştırmada karma yöntem tercih edilmiştir. Bu çalışmada eş zamanlı iç içe geçmiş (embeded) desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda eşitlenmemiş kontrol gruplu desen; nitel kısmında ise durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Doğu Anadolu Bölgesinde biri ilin ilçe merkezinde yer alan bir ortaokulun 7. sınıf düzeyindeki 48 öğrencisi oluşturmuştur. Öğrencilerin 24'ü deney grubunda, 24'ü kontrol grubundadır. Çalışmanın uygulama sürecinde 7. sınıf düzeyinde Fen Bilimleri dersinde "Işığın Madde İle Etkileşimi" konuları dâhilinde deney grubundaki öğrencilerle araştırmacı tarafından geliştirilen etkileşimli video materyali uygulanırken kontrol grubundaki öğrencilerle geleneksel öğretim faaliyeti uygulanmıştır. Uygulama sekiz haftalık bir zaman diliminde yürütülmüştür. Çalışmanın nicel boyutunda veriler, tez kapsamında geliştirilen "Akademik Başarı Testi" ve Aksoy ve Taşkın (2019) tarafından geliştirilen Fen Tutum Ölçeği ile toplanmıştır. Nitel boyutta ise görüşme formu, öğrenme günlüğü ve gözlem formu kullanılarak nitel veriler elde edilmiştir. Çalışma kapsamında 25 soruluk bir başarı testi geliştirilmiştir. Başarı testinin ortalama güçlüğü .51; KR-20 değeri .81'dir. Başarı testi ile tutum ölçeği hem öntest hem sontest olarak uygulanmıştır. Nicel veriler çözümlenirlen SPSS 21 paket programı kullanılmıştır. Nicel verilerin analizi öncesinde normallik testleri, basıklık ve çarpıklık değerleri incelenmiştir. Yapılan değerlendirmelere bağlı olarak çözümlemelerde parametrik testlerden eşli gruplar t testi ve bağımsız gruplar t testi kullanılmıştır. Nitel verilerin çözümlenmesinde ise tematik analiz kullanılmış ve araştırma bulguları oluşturulmuştur. Elde edilen bulgular doğrultusunda, ortaokul seviyesinde etkileşimli video materyaliyle sürdürülen Fen Bilimleri dersinde öğrenci başarısında bir farklılaşma olduğu ancak derse yönelik tutumda bir farklılaşma olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Aynı zamanda etkileşimli videolarının açıklayıcı olması, ders tekrarına imkân sunması, öğrenciyi derse hazırlıklı hale getirmesi gibi bilişsel faydaların; öğrencinin derse ilgi, dikkat ve merakının artması gibi duyuşsal birçok faydasının olduğu görülmüştür. Ayrıca, internet erişim problemi gibi teknik sorunlar yaşanılan olumsuz sonuçlar arasındadır. Bu sonuçlar, yapılan uygulama bağlamında fen öğretiminde etkileşimli videonun geleneksel öğretime kıyasla etkili olduğu sonucunu ortaya koymuştur. Bu bağlamda benzer çalışmaların aynı dersin farklı ünitelerinde, farklı dersler ve yaş gruplarında, daha uzun süreli uygulanması; mevcut araştırmada yaşanan problemli durumlara alternatif çözümler üreterek çalışmaların organize edilmesi önerilmiştir. Anahtar Kelimeler: Etkileşimli Video, Fen Öğretimi, Geleneksel Öğretim, Akademik Başarı, Fene Yönelik Tutum

In a world where technology is advancing, it is inevitable that the technologies used in education will also develop. Consequently, technological advancement has necessitated innovations in the field of education. Technological capabilities refer to tools that not only facilitate the teacher's work in the teaching-learning process but also have an impact on the retention of learning. One such tool is educational videos, which are used much more actively at primary education level. The aim of this research is to determine the effects of using interactive videos in science education on the academic achievement and attitudes towards science of 7th-grade students, as well as their perceptions of the process. A mixed-methods approach was chosen for this research. In this study, a concurrent embedded design was used. The quantitative dimension of the research utilized an unequal control group design, while the qualitative part employed a case study. The study group consisted of 48 7th-grade students from a middle school located in a district center of a province in the Eastern Anatolia Region. 24 students were in the experimental group and 24 were in the control group. During the study, interactive video materials developed by the researcher were used with the students in the experimental group within the scope of the "Interaction of Light with Matter" topic in the 7th-grade Science class, while traditional teaching activities were applied with the students in the control group. The study was conducted over an eight-week period. Quantitative data were collected using the "Academic Achievement Test" developed within the scope of this thesis and the Science Attitude Scale developed by Aksoy and Taşkın (2019). Qualitative data were obtained using an interview form, a learning journal, and an observation forms. An achievement test containing 25 questions has been developed for the study. The average difficulty of the achievement test is .51; the KR-20 value is .81. Quantitative data were analyzed using the SPSS 21 software package. Prior to the analysis of quantitative data, normality tests, kurtosis, and skewness values were examined. Based on these evaluations, parametric tests, specifically the paired-groups t-test and the independent samples t-test, were used in the analyses. For qualitative data analysis, thematic analysis was used to formulate the research findings. Based on the findings, it was concluded that while there was a difference in student achievement in Science lessons conducted with interactive video materials at the middle school level, there was no difference in attitude towards the lesson. At the same time, it was observed that interactive videos had many cognitive benefits, such as being explanatory, allowing for lesson review, and preparing students for the lesson; and many affective benefits, such as increasing student interest, attention, and curiosity. Furthermore, technical problems such as internet access issues were among the negative outcomes experienced. These results indicate that interactive video is more effective than traditional teaching in science education within the context of the implemented application. In this context, it is suggested that similar studies be conducted in different units of the same course, across different courses and age groups, over longer periods; and that the studies be organized by generating alternative solutions to the problematic situations encountered in the current research. Keywords: Interactive Video, Science Education, Traditional Teaching, Academic Achievement, Attitude Towards Science
The effectiveness of using interactive videos in science teaching: A mixed methods study
Keywords: Eğitim ve Öğretim