A COMPARATIVE STUDY ON MARY SHELLEY'S FRANKENSTEIN; OR, THE MODERN PROMETHEUS AND AHMED SAADAWI'S FRANKENSTEIN IN BAGHDAD - OTHMAN, KAMİRAN SHİVAN (Fırat Üniveristesi, 2023)
Edebiyat tartışmalarında "hiper-metinsellik" ve "uyarlama" gibi terimler sıklıkla kullanılmaktadır. İster oyun ister film olsun, iki kurmaca eseri karşılaştırırken bir eserin diğerinden nasıl etkilendiğinden bahsetmek olağandır. İki eser ayrı zamanlarda veya farklı bağlamlarda yazılmış olsa bile, bir eserin diğerini nasıl etkilediğini vurgulamak için aralarında paralellikler kurmak yine de mümkündür. Ödüllü Iraklı romancı Ahmed Saadawi, Mary Shelley'nin mirasını üstlenerek ve yeni bir ortama yerleştirerek, okuyuculara 2003'teki ABD işgaline ve iç savaş sırasında Irak'taki günlük yaşamın bir parçası olan şiddete ve dehşete yeni bir bakış sunuyor. Eser, çarpıcı yazım tarzı ve gerçekliği ele alma ve toplumun büyük bir nüfusunun gizli korkularına, endişelerine ve hedeflerine yanıt verme cesareti nedeniyle Arap kurgu edebiyatında benzersizdir. Saadawi, yaşayanlar ile ölüler, kurbanlar ile onlara zarar verenler ve gerçeklik ile yanılsama arasındaki farkları ortadan kaldırıyor. Bu çalışma, Shelley'nin mirasını analiz ederek Batılı bir metnin Saadawi'nin Arapça metnini nasıl etkilediğini sömürgecilik-sonrası canavar kavramı üzerinden ortaya koymaktadır. Böylece tez, Frankenstein hikâyesinin iki versiyonu arasında paralellikler kurmaktadır. Frankenstein Bağdat'ta, Mary Shelley'nin romanından çok fazla ilham alınarak yazılmıştır. Fakat Saadawi'nin Frankenstein'ı kendi işaretleri, sembolleri ve dili olan ayrı bir kültürün ürünüdür. Roman, Irak'taki mevcut durumun farkına varılması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu çalışma, Mary Shelley'nin romanı için yaygın olan sömürgecilik bağlamını, sömürgecilik-sonrası canavar kavramı bağlamında incelemektedir. Saadawi'yi, bombalarla yıkılmış Irak sokaklarının gotik sahnelerinde bir protesto biçiminde ortaya çıkan korkunç bir karakter yaratmaya iten de budur. Bu çalışma, Saadawi'nin eserinin Mary Shelley'nin romanının basit bir kopyası mı, bir uyarlama mı yoksa günümüz Irak'ının acıları üzerinden bağlamsallaştırılmış bir kavram değişikliği mi olduğunu araştırmaktadır. Bu araştırmada, romanlardaki karakterlerin nasıl birçok benzerliği paylaştıklarını, ancak aynı zamanda metamorfik bir değişim geçirdiklerini keşfetmeyi amaçlıyoruz. Bu çalışma aynı zamanda romanları post-sömürgecilik bağlamında ve Irak'ın canavarı metaforu ve mevcut durumu ile ilişkisi bağlamında incelemeye çalışmaktadır. Canavar terimi sömürgecilik ve post-sömürgecilik bağlamında yorumlanacak, böylece, ötekinin toplumda güç kullanmak için nasıl canavarlaştırıldığına ışık tutulacaktır. Anahtar Kelimeler: Mary Shelley, Frankenstein ya da Modern Prometheus, Ahmed Saadawi, Frankenstein Bağdat'ta, canavarlık, sömürgecilik, sömürgecilik-sonrası.

In literary discussions, the terms like "hypertextuality" and "adaptation" are frequently used. It is customary to discuss how one work influences the other when comparing two works of fiction, whether plays or movies. Even though the two works were written at different times or in different contexts, it is still possible to draw parallels between them to highlight how one work influenced the other. By bringing back Mary Shelley's legacy and putting it in a new setting, award-winning Iraqi novelist Ahmed Saadawi proposes a new look at the violence and horror that were part of everyday life in Iraq during the US occupation in 2003 and the following civil war. The work is unique in Arabic fiction because of its stunning writing style and bravery in addressing reality and responding to the hidden fears, concerns, and goals of many parts of the population. Saadawi removes the differences between the living and the dead, between the victims and the people who hurt them, and between reality and illusion. This study analyses Shelley's legacy and reveals how a Western text influenced Saadawi's Arabic text through the concept of the postcolonial monster. Thus, the thesis draws parallels between the two versions of the Frankenstein story. Frankenstein in Baghdad was written with a lot of inspiration from Mary Shelley's novel. But Saadawi's Frankenstein is the product of a separate culture with its own signs, symbols and language. The novel emphasises the need to realise the current situation in Iraq. This study examines the colonial context common to Mary Shelley's novel regarding the concept of the post-colonial monster. This is what prompted Saadawi to create a terrifying character who appears in the form of a protest in the gothic scenes of the bomb-ravaged Iraqi streets. This study explores whether Saadawi's work is a simple copy of Mary Shelley's novel, an adaptation, or a contextualised change of the concept through the sufferings of contemporary Iraq. In this study, we aim to discover how the characters in the novels share many similarities but also undergo a metamorphic change. This study also tries to analyse the novels in the context of post-colonialism and the metaphor of Iraq's monster and its relationship with Iraq's current situation. The term monster will be interpreted in the context of colonialism and post-colonialism, thus, shedding light on how the other is dehumanised to exercise power in society. Keywords: Mary Shelley, Frankenstein; or, The Modern Prometheus, Ahmed Saadawi, Frankenstein in Baghdad, monstrosity, colonialism, postcolonialism.
Mary Shelley'nin Frankenstein ya da Modern Prometheus ve Ahmed Saadawi'nın Frankenstein Bağdat'ta adlı romanları üzerine karşılaştırmalı bir çalışma
Keywords: İngiliz Dili ve Edebiyatı; Karşılaştırmalı Edebiyat