HÜSEYİN NİHAL ATSIZ’IN ESERLERİNDE ESKİ TÜRK İNANÇLARI VE KÜLTÜRLE İLGİLİ GÖRÜŞLERİ - Toprak, Abdulhamit (Fırat University, 2024)
Hüseyin Nihal Atsız, yazdığı eserleriyle yirminci yüzyıl Türk edebiyatı, tarihi ve kültürünün önemli fikir adamlarından ve yazarlarındadır. Atsız’ın bu yönü teorik ve kurgusal türdeki eserlerini eski Türk inanç ve kültürü bakımından incelemede yol gösterici faktör olmuştur. Nitel araştırma yönteminin uygulandığı çalışmada, veri toplama aracı yazarın eserleri olup elde edilen veriler de ise içerik analizi yapılmıştır. Bu yönden bakıldığında özellikle Deli Kurt, Ruh Adam ve Bozkurt romanlarında görülen eski Türk inançları ve kültürüyle ilgili önemli verilerin içerik analizi yapılmıştır. Yapılan bu analizle eski Türk inanç ve kültürünün geçmişten günümüze kadar olan yansımaları değerlendirilmiştir. Türklerin genel itibariyle İslamiyet’i kabul etmelerine kadar göçebe bir hayat sürdürmeleri, yerleşik hayata sonra geçmeleri (Uygurlar) ve sosyo-ekonomik sebeplerle farklı kültür, medeniyet ve dinlerle etkileşimde bulundukları fikri oluşmuştur. Bu çalışmada; yaşam tarzlarının, savaş ve göç gibi faktörlerin ve kültürel ilişkilerin dinî inanç ve kültür üzerindeki etkilerini göstermenin yanı sıra Türklerin tarihî süreç içinde yaşadıkları din ve inanışların edebî eserlere yansıması ve Atsız’ın kültürle ilgili görüşleri dile getirilmek istenmiştir.

Hüseyin Nihal Atsiz, with his works, is one of the most important thinkers and writers of twentieth century Turkish literature, history and culture. This aspect of Atsiz has been a guiding factor in studying his works of theoretical and fictional genre, in terms of ancient Turkish beliefs and culture. In the study, the qualitative research method applied, the data collection tool was the author's works and the data obtained was content analysis. From this perspective, a content analysis was made up about important data on ancient Turkish beliefs and culture, seen especially in the novels Deli Kurt, Ruh Adam and Bozkurt. With this analysis, the reflections of ancient Turkish beliefs and culture from the past to the present were evaluated. It was thought that, until their acceptance of Islam in a mass, Turks led a nomadic life, transitioned to settled life (Uyghurs) and interacted with different cultures, civilizations and religions for socio-economic reasons. In this study; in addition to showing the effects of lifestyles, factors such as war and migration and cultural relations on beliefs and culture, it is aimed to reflect the religions and beliefs accepted by the Turks in historical process on literary works and to express Atsız’s views on culture.
Hüseyin Nihal Atsız’s Opinions on Old Turkish Beliefs and Culture In His Works
Keywords: Literary Theory; Edebi Teori