Gramer ve Üslup Uyumu ile Kur'an Mucizelerinin Vurgulanması - Abrahem, Eassa; Alshibly, Obayda (Fırat University, 2025)
Bu çalışma, Kuran’ı anlama ve yorumlamada dilbilgisinin yüce ve ince yöntemlerini ele almayı amaçlamaktadır. Dilbilgisi, Arapça metinleri doğru bir şekilde anlamayı sağlayan en önemli dil bilimlerinden biridir ve araştırmacılar, belağatın ve Kuran’daki mucizenin sırlarını keşfetmek için bu bilimden yararlanırlar. Dilbilgisi sayesinde dil yapıları analiz edilir, kelimelerin ve cümlelerin anlamları netleştirilir ve Kuran metninin üslup güzellikleri ve edebi mucizeleri ortaya konur. Kuran-ı Kerim, eşsiz bir metindir; kelime düzeni, cümle yapıları ve derin anlamlarıyla üstün bir üsluba, güçlü bir fesahate ve olağanüstü bir belağata sahiptir. Bu özelliklerinden dolayı, Kuran’ın maksatlarını ve derin anlamlarını kavramak için dilbilgisi zorunlu bir araç hâline gelmektedir. Kuran’daki cümle yapıları sadece sabit dilbilgisi kurallarına göre düzenlenmiş kelimelerden ibaret değildir; aksine, sürekli yenilenen ve çok boyutlu anlamlar üreten dilsel ilişkilerden oluşan bütüncül bir sistemdir. Bu yüzden, dilbilgisi ile Kuran’daki edebi mucize arasındaki sıkı ilişkiyi incelemek büyük bir önem taşımaktadır. Dilbilgisi, çeşitli cümle yapılarını ve sözdizimsel ögeleri analiz ederek kelimeler, harfler ve cümlelerin kullanımındaki şaşırtıcı uyumu gözler önüne serer. Dilbilgisi ile edebi mucize arasındaki ilişki yalnızca biçimsel değildir; bilakis, özsel bir ilişkidir. Çünkü Kuran’ın mucizesi, tek tek kelimelerde değil, bu kelimelerin bağlam içindeki uyumunda ve cümle yapılarının sağladığı anlam zenginliğinde ortaya çıkar. Bu nedenle, tarih boyunca âlimler ve müfessirler, Kuran’daki edebi mucizeyi anlamada dilbilgisini temel bir anahtar olarak görmüşlerdir. Kuran üslubunun yapısını çözümlemek, kelime dizilişini, takdim ve tehir (öteleme ve öne alma), hazif ve zikr (eksiltme ve ekleme), icaz ve itnab (özlü anlatım ve ayrıntılı anlatım) gibi dilbilgisel olayları incelemek, anlamın nasıl şekillendiğini anlamamıza yardımcı olur. Bu araştırma, dilbilgisi ile Kuran’daki edebi mucize arasındaki yakın ilişkiyi ele almaktadır. Dilbilgisi, Kuran’ın üslup güzelliklerini ve edebi mucizesini açığa çıkarır. Dilbilgisi, anlamları düzenleyerek ve yapılarını analiz ederek Kuran’daki derin manaları ve estetik ifadeleri keşfetmeye olanak tanır. Çalışma, dilbilgisinin Kuran metnindeki estetik anlamları vurgulamadaki rolüne odaklanmaktadır. Kelimelerin uyumu, harflerin birleşimi ve en etkileyici kelimelerin seçimi arasındaki hassas dengeyi açıklar. Ebu Bekir el-Bakıllani ve Abdul-Kahir el-Curcani gibi âlimlerin görüşlerinden faydalanarak, Kuran’daki edebi mucizenin temel unsurunun nazım (dizilim) olduğunu gösterir. Dilbilgisi aracılığıyla ortaya çıkan üslup güzelliği sadece kelimelerde değil, genel bağlamın derin anlamında ve olağanüstü cümle yapılandırmasında gizlidir. Bu araştırma, dilbilgisel yöntemlerin ayetlerdeki yenilenen anlamları nasıl ortaya çıkardığını da incelemektedir. Örneğin, icaz (özlü anlatım), anlam devamlılığı, bağlaçlar, takdim ve tehir gibi farklı dilbilgisel yöntemlerin kullanımı, Kuran’daki dil mucizesinin sırlarını aydınlatmaktadır. Çalışmada birçok Kuran ayeti incelenerek kelimelerin nahiv (sentaks) açısından konumu ve bağlam içindeki ilişkileriyle edebi mucize arasındaki bağlantı ortaya konmaktadır. Arapçadaki irab (kelimelerin cümle içindeki görevi) da Kuran ayetlerinin anlamlarının anlaşılmasında büyük bir rol oynamaktadır. Çünkü bir kelimenin irabının değişmesi, anlamın da değişmesine neden olabilir. Örneğin, “???????????? ????? ?????????” (Zariyat, 7) ayetinde “???” kelimesinin “semâ” kelimesine muzaf (tamlayan) olarak gelmesi, evrenin düzenine dair ince bir mesaj içermektedir. Bu kelimenin farklı bir şekilde irap edilmesi, anlamın tamamen değişmesine yol açabilir. Aynı şekilde, Kuran’daki isim cümleleri ve fiil cümlelerinin kullanımı, anlatımda sürekliliği veya yenilenmeyi nasıl sağladığını göstermektedir. Bu da Kuran’a benzersiz bir ifade derinliği kazandırmaktadır. Dolayısıyla, dilbilgisi, Kuran’daki kelimelerin anlamlarını ortaya çıkarmada temel bir araçtır. Dilbilgisi olmadan, Kuran’ın belağatı ve estetik ifadeleri tam olarak anlaşılamaz ve pek çok derin anlam kaybolabilir. Kuran’daki cümle yapılarını incelemek, müfessirlerin ayetlerin çeşitli bağlamlarını anlamalarına ve onun eşsiz edebi mucizesini ortaya çıkarmalarına yardımcı olmaktadır. Sonuç olarak, dilbilgisi, Kuran’ın anlamlarını açığa çıkaran bir anahtardır. Kelimelerin ses uyumunu, nazım bütünlüğünü ve belağatını anlamamıza yardımcı olur. Bu nedenle, Kuran’ın hem yapısı hem de anlamı açısından eşsizliğini kavrayabilmek için dilbilgisini iyi bilmek büyük bir gerekliliktir.

This study explores the vital role of syntax in revealing the divine harmony between grammatical structures and the interpretation of the Holy Qur’an. Syntax is one of the most important linguistic sciences, enabling a precise understanding of Arabic texts. It is a key tool for scholars to uncover the secrets of eloquence and the miraculous nature of Qur’anic discourse. Through syntactic analysis, linguistic structures are examined, and meanings of words and sentences are clarified, highlighting the stylistic beauty of the Qur’anic text and its linguistic and rhetorical inimitability. The Holy Qur’an is the supreme text due to its unique style, eloquent expressions, and precise rhetoric. Its word arrangement, structural complexity, and depth of meaning make syntax essential for understanding its messages. Qur’anic structures are not just words following grammatical rules but an integrated system of linguistic relationships that create renewed and multidimensional meanings. Thus, exploring the link between syntax and Qur’anic miracles is crucial. Syntax helps interpret hidden meanings and uncovers the harmony between words, letter choices, and sentence structures. The relationship between syntax and Qur’anic inimitability is profound. The miracle of the Qur’an does not lie in isolated words but in their cohesive arrangement within the Qur’anic context. The structural system grants them deep semantic dimensions. Scholars and exegetes throughout history have studied syntax as a key to understanding the Qur’anic miracle. It is essential for analyzing Qur’anic style and linguistic features such as fronting and postponement, omission and mention, and brevity and elaboration, all of which affect textual meaning. This research highlights how syntax reveals the stylistic beauty of the Qur’anic text and the secrets of its linguistic miracle. It demonstrates that syntax is fundamental for grasping the deep meanings and aesthetic purposes of the Qur’an by analyzing structures and contexts. The study emphasizes the role of syntax in showcasing the aesthetic meanings of the Qur’anic text, focusing on the precise harmony between words, letter alignment, and eloquent word choices. It references scholars like Al-Baqillani and Al-Jurjani, who considered syntactic arrangement (nadhm) the key to the Qur’anic miracle. The stylistic beauty achieved through syntax is not in words alone but in the deep cohesion of the overall context. The research also shows how syntactic techniques reveal renewed meanings in Qur’anic verses through brevity, continuity in meaning, and various rhetorical styles like conjunction, fronting, and postponement. Many Qur’anic examples illustrate how syntax uncovers the miraculous aspects of word relationships, grammatical positions, and context. Syntax plays a key role in uncovering multiple meanings in Qur’anic verses. Variations in grammatical parsing can lead to different interpretations. For example, in “By the sky full of pathways” (Adh-Dhariyat: 7), parsing dh?t (???) as an adjective to as-sam?’ (??????) emphasizes the universe’s precise system. A grammatical change could lead to a different interpretation. Analyzing verbal and nominal sentences in the Qur’an also helps reveal nuances of continuity, permanence, and movement, adding depth to Qur’anic expression. Thus, syntax is essential for interpreting Qur’anic words and uncovering profound meanings. Without syntax, many rhetorical and aesthetic meanings may be lost. Studying the grammatical structures of the Qur’an enables exegetes to comprehend verse contexts and appreciate its linguistic inimitability. In conclusion, syntax is the key to unlocking the meanings of the Qur’an. It reveals its miraculous beauty and eloquence, making it inimitable in structure and meaning, unmatched by any human discourse.
Grammatical and Stylistic Harmony in Highlighting the Qur'anic Miracle
Keywords: Arabic Language and Rhetoric; Arap Dili ve Belagatı