Fırat Üniversitesi Hastanesi Akılcı İlaç Polikliniğine Başvuran Gebelerde İlaç Kullanımı - Onat, Elif (Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, 2021)
Giriş ve Amaç: Amerika Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) sınıflamasına göre ilaçlar güvenirliliğine göre beş kategoriye (A, B, C, D ve X) ayrılmıştır. Bunlardan, B grubu ilaçların hayvan çalışmalarında fetüs için bir risk oluşturduğu gösterilememiştir ancak gebe kadınlarda yeterli ve iyi kontrollü çalışmalar yapılmamıştır. C ve D grubu ilaçların deneysel olarak fetüs üzerinde zararlı etkileri gösterilmiş ve yarar/zarar dengesi gözetilerek kullanılmasına izin verilmiştir. X grubu ilaçların ise gebelerde kullanımı yasaktır. Çalışmamızda B,C, D ve/veya X kategorisi ilaç kullanım özellikleri araştırılmıştır. Yöntem: Fırat Üniversitesi Hastanesi Akılcı İlaç Polikliniğine 01.04.2019-01.04.2021 tarihleri arasında başvuran gebelerin kayıtları retrospektif olarak değerlendirilmiştir. İlaçların sınıflandırılması FDA sınıflandırmasına göre yapılmıştır. Bulgular: Çalışmamızda 35 gebe kaydı değerlendirilmiştir. Gebelerin 7 tanesi D ve/veya X kategorisine giren bir veya birden fazla ilaca maruz kalmıştır. Gebelerin 10 tanesi X ve C kategorisi, 6 tanesi D ve C kategorisi, 3 tanesi B ve C kategorisi, 3 tanesi B ve D kategorisi, 3 tanesi her üç kategoriden, 3 tanesi ise birden fazla C kategorisi ilaçlara maruz kalmıştır. Gebelerin hepsi birinci trimesterde bu kategorideki ilaçlara maruz kalmıştır. X kategorisinde seks hormonları, D kategorisinde santral sinir sistemi ilaçları, C kategorisinde ise analjezik ve antiinflamatuar ilaçlar çoğunlukta idi. Sonuç: Gebeler teratojenite riski olan ilaçlara yüksek oranda maruz kalabilmektedir. Gerek ilaç reçete eden hekimlerin, gerekse ilacı kullanan doğurganlık çağındaki kadınların, kullanım öncesi mutlaka gebelik durumunun sorgulaması gerekmektedir. Gebelik durumunda ise ilaç seçiminin mümkün olan en az risk taşıyan gruptan yapılması önem arz etmektedir.
Keywords: Health Care Administration; Sağlık Kurumları Yönetimi