DETERMINATION OF LINEAR AND NONLINEAR VARIATIONS OF RADON, TOTAL ELECTRON CONTENT AND METEOROLOGICAL VARIABLES BY EARTHQUAKES: ARIMA AND MONTE CARLO MODELING - GHAFAR, MARJAN MOHAMMED (Fırat Üniveristesi, 2021)
Bu çalışmada, toprak radon gazı (Rn-222) değişimi, atmosferik toplam elektron içeriği (TEİ) ve bazı meteorolojik parametrelerin depremler arasındaki doğrusal ve doğrusal olmayan ilişkiler incelendi. Rn-222 gazı, TEC, meteorolojik parametreler ve depremler arasındaki istatistiksel değişimlerin değerlendirilmesi için bir ARIMA modeli ve Monte Carlo Simülasyonu önerildi. Bu araştırmanın yapıldığı günlerde, literatürde hâlâ bu değişkenlerin toplu olarak kullanıldığı ve modellendiği bir çalışma yoktu. Bu açıdan bakıldığında, tüm bu verilerin ARIMA ve Monte Carlo simülasyonlarının elde edilmesi, bu alana yenilikçi bir yaklaşım katacaktır. Model ve simülasyonların sonucunda değişkenler bazı durumlarda doğrusal bazı durumlarda ise doğrusal olmayan sonuçlar verdi. Genel olarak değişkenler arasındaki istatistiksel ilişkilerin doğrusal olduğu görüldü. Elde edilen bulgular ile fay hattında depremselliğe yönelik ileriye dönük olarak kestirimler yapıldı.

In this study, the linear and nonlinear relationships between earthquakes of soil radon gas (Rn-222) change, atmospheric total electron content (TEC) and some meteorological parameters are investigated. An ARIMA model and Monte Carlo Simulation are proposed to evaluate the statistical changes between Rn-222 gas, TEC, meteorological parameters and earthquakes. At the time of this research, there was still no study in the literature in which these variables are collectively used and modeled. From this point of view, obtaining ARIMA and Monte Carlo simulations for all these data will add an innovative approach to this field. As a result of models and simulations, variables gave linear results in some cases and nonlinear results in other cases. In general, it was observed that the statistical relationships between variables were linear. With the findings obtained, prospective predictions are made for seismicity in the North Anatolian Fault Zone
Radon, toplam elektron içeriği ve meteorolojik değişkenlerin depremlerle lineer ve lineer olmayan değişimlerinin belirlenmesi: ARIMA ve Monte Carlo modellemesi
Keywords: Fizik ve Fizik Mühendisliği