Tavuklarda pnömokonyozis - Çevik, Aydın; Yaman, İhsan (My University, 2001)
Bu çalışmada, Elazığ Çimento Fabrikasının yakın ( 4 km, I.grup) ve uzak (20-25 km, Il.grup) çevresinden, 20'şer adet olmak üzere, yaşları 2-8 arasında değişen, toplam 40 adet tavuk incelendi. Makroskobik olarak, fabrikaya yakın bölgelerden sağlanan tavukların, akciğerlerinde, sınırları düzensiz, gri renkte benekler gözlendi. Benzer değişiklik, organın kesit yüzünde de vardı. Mikroskobik olarak, sekunder bronş ve parabronşlarm çevresinde ve lümenlerinde serbest halde veya makrofajların sitoplazmalan içerisinde, gri-mavimsi renkte, pigment granülleri tesbit edildi. Pigmentasyonun fazla olduğu parabronşlar çevresinde fıbrozis dikkati çekti. Çimento fabrikasından daha uzak bölgelerden sağlanan tavuklarda ise, makroskobik ye mikroskobik herhangi bir bulguya rastlanmadı.
Keywords: Tavuk; akciğerler; hava kirliliği; pnömokonyoz; solunum yolu hastalıkları