HACI MUHARREM HİLMİ EFENDİ DİVANINDA TEVBE KAVRAMI HAKKINDAKİ GÖRÜŞLERİ - Soysaldı, İhsan (Fırat University, 2014)
Tevbe tasavvufta makamların ilki tarikata giren salikin ilk yapması gereken iş olarak görülmektedir. Tarikatlara giren müridin şeyhiyle yaptığı bir ahitleşmede en önemli şart olarak bilinmektedir. Geçmişte yapılan hatalara dönmemeye söz verme, yapılanlardan pişmanlık duyma tevbede esas olan özelliklerdir. Muharrem Efendi divanında tevbenin ehemmiyetini anlatan beyitlere yer vermiştir. Müslümanın manevi hayatında her zaman karşılaştığı bir durum olarak tevbe iyi anlaşılması gerekir. Müslüman Allah?ın rahmetinden ümit kesmeden her zaman tevbeye başvurmalıdır. Müslüman bunun bilinciyle her zaman Allah?a tevbe etmeyi unutmamalıdır. Tevbe Müslümanın manevi olarak arınabilmesini sağlayan Allah?ın bir lütfudur. Bunu her fırsatta değerlendirmek insanın kendi yararına olan bir hadisedir

In mysticism repent is the first state regarded to be practised by the person who intends to join a cult. This is one of the most important oral conditions in the convenants realized mutually by the sheikh and his followers. The contract is for the follower to promise not to do the same mistakes and to repent for negative happenings practised in the past. Muharrem Efendi gave place to the importance of the repent in his work. Repent, which is a notion that a Muslim always encounters in his spiritual life, should be understood well. Without losing hope of Allah?s mercy, a Muslim should always practise repent. With this awareness a Muslem should never forget to repent for his sins. Repent is a grace of Allah to people to be purified spiritually. To make use of this at every opportunity is of the benefit of men
Muharrem Hilmi Efendi’s Perspectives About The Notion of Repent in His Divan