TÜRK HANEDANLIĞINA AİT BİR MİRAS: TEBRİZ KHALAT-İ POSHANE BORJ (HİLAT-İ PÛŞÂN KULESİ) - Yariş, Sahure (Fırat University, 2024)
İslam sanatı içerisinde önemli bir yer tutan İran sanatı farklı dönemlerde gelişim göstermiştir. Bu dönemlerden gerek mimarisi gerekse küçük el sanatları bakımından en gösterişlilerinden biri Safeviler dönemidir. 1501-1722 yılları arasında İran’da varlık gösteren Safeviler dönemi, İran tarihini en çok etkileyen dönem olmuştur. Bu dönemde sanat ve bilim alanında gelişme gösteren kentlerden biri de Tebriz’dir. Tebriz, tarihte de Azerbaycan’ın önemli kalelerinden biri olarak tanınmıştır. Tarihi süreç içerisinde birçok medeniyetin egemenliğinde kalan kent, son olarak da İran sınırları içerisinde kalmıştır. Bu dönemde Kaçar Hanedanlığının veliahtlarının resmi oturma yeri olmuştur. Çalışmaya konu olan Tebriz Hilat-i Pûşân, Safevilerin son döneminde inşa edilmiş Kaçarlar döneminde ise kullanılmaya devam eden bir eserdir. Safeviler ve Kaçarlar döneminde kullanılan bu burç; hediye vermek, hediyeleşmek ve rütbe sembolleri amacıyla giysi giyildiği mekân olarak görev yapmıştır. Plan özellikleri bakımından on altı kenarlı bir plana sahiptir. Burç, iki farklı dönemde aynı amaç için kullanılması ve kültürel, mimari etkileşimin güzel örneklerinden bir olması bakımından tanıtılmaya değer görülmüştür.

Iranian art, which has an important place in Islamic art, has developed in different periods. One of the most spectacular of these periods in terms of both architecture and small crafts is the Safavid period. The Safavid period, which existed in Iran between 1501-1722, was the period that most affected the history of Iran. Tabriz is one of the cities that developed in the field of art and science during this period. Tabriz has been recognized as one of the important fortresses of Azerbaijan in history. The city, which has been dominated by many civilizations in the historical process, has finally remained within the borders of Iran. During this period, it became the official seat of the heirs of the Qajar Dynasty. Tabriz Hilat-i Puşân, which is the subject of the study, is a work that continues to be used during the Qajar period, which was built in the last period of the Safavids. It served as a place where clothes were worn for the purpose of giving gifts, giving gifts and rank symbols. It has a sixteen-sided plan in terms of plan features. The horoscope was considered worthy of introduction in terms of being used for the same purpose in two different periods and being one of the beautiful examples of cultural and architectural interaction.
A Heritage Of The Turkish Dynasty: Tabriz Khalat-i Poshane Borj (Hilat-i Puşân Tower)
Keywords: Turkish-Islamic Arts History; Türk-İslam Sanatları Tarihi