NURETTİN TOPÇU VE MÜMTAZ TURHAN'IN EĞİTİM DÜŞÜNCELERİ ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR ARAŞTIRMA - ACAR, FEYZULLAH (Fırat Üniveristesi, 2011)
Bir dönemin eğitim anlayışını ortaya koyabilmenin öncelikli yollarından biri söz konusu dönemin önde gelen aydınlarının eserlerini, görüş ve önerilerini incelemektir. Çünkü aydınların eğitimle ilgili düşünceleri yaşadıkları zamanın ve sonrasının eğitim felsefesi ve programlarını büyük oranda etkilediği varsayılmaktadır. Buradan hareketle araştırmada, erken Cumhuriyet dönemi eğitim felsefesinin, programlarının ve temel düşüncelerinin anlaşılabilmesi için ilgili dönemde yaşamış ve kendine özgü görüşleriyle kitleler üzerinde etkili olmuş eğitimci düşünürlerden Nurettin Topçu ve Mümtaz Turhan'ın eğitim anlayışları kendi eserlerinden ve kendileri hakkında yapılmış araştırmalardan yararlanılarak tarama modeliyle ortaya konulmaya çalışılmıştır.Nurettin Topçu ve Mümtaz Turhan'ın eğitim anlayışlarında pek çok noktada benzerliklerin yanında farklılıkların da olduğu görülmüştür. Her iki aydın kültürle İslâm dinini bir potada eritmiş, ikisi arasında bir sentez oluşturmaya çalışmışlardır. Kendi dönemlerinde bilinçsiz bir şekilde yapılan Batılılaşma faaliyetlerine karşı çıkmışlar, değerlerin Batılılaşmaya feda edilmemesi gerektiğini vurgulamışlardır. Toplumsal gelişmenin ancak ilim yoluyla gerçekleşebileceğini bunu gerçekleştirmenin ise birinci sınıf ilim adamı yetiştirmekle ve ilim zihniyetiyle yetişmiş siyasî kadrolarla mümkün olabileceğini savunmuşlardır. Bunun için en uygun yolların, zeki öğrencileri Avrupa'ya göndermek, ülkede etkili bir eğitim sistemi oluşturmak ve kaliteli öğretmenler yetiştirmek olduğunu iddia etmişlerdir.Adı geçen aydınların her ikisi de köyün manevî kalkınmasına büyük önem vermiş, bunun ?imam-öğretmen?lerle sağlanabileceğini savunmuşlardır. Üniversitelerde bilimsel zihniyetin yeşerebileceği bir ortam oluşturulması ve bu kurumların bilim merkezi haline getirilmesi gerektiğini vurgulamışlardır.Araştırma sonucunda Nurettin Topçu ve Mümtaz Turhan'ın bazı konularda farklı düşündükleri de tespit edilmiştir. Mümtaz Turhan kültürden kopmamak şartıyla Avrupa biliminin ve bilim zihniyetinin alınabileceğini, öğretmenlerin yetiştirilmesi ve üniversite öğrencilerinin barınma problemlerinin çözümünde Alman ve Anglo-Sakson sistemlerinin metot ve tecrübelerinden yararlanılabileceğini savunmuştur. Ancak Nurettin Topçu buna karşı çıkmıştır. Ona göre yerli bir ilim metodu ve kavramsal yapı oluşturulmadan gerçek bir ilerlemenin yakalanması mümkün değildir.Nurettin Topçu ve Mümtaz Turhan'ın eğitime yönelik görüş ve önerilerinin özellikle 1970'lerden sonraki eğitim programlarında ve uygulamalarında kısmen etkili olduğu görülmüştür. Nurettin Topçu'nun öğretmenliğin bir meslek haline getirilmesi ve öğretmen olacak kişilere lisanstan sonra bir sınav uygulanması gerektiği görüşleri ve Mümtaz Turhan'ın ortaokulun kaldırılması, zeki öğrencilerin üniversitelere alınması için sınavları hazırlayan bir birimin oluşturulması gerekliliği (ÖSYM)ve tüm üniversiteleri kontrol eden bir mekanizmanın oluşturulması zorunluluğu (YÖK) bu düşünürlerin günümüzde kullanılan görüşlerine örnek gösterilebilir.Anahtar Kelimeler: Eğitim, Erken Cumhuriyet Dönemi Eğitim Felsefesi, Nurettin Topçu, Mümtaz Turhan, Batılılaşma, İlköğretim, Ortaöğretim, Üniversite.

Primary way to reveal education understanding of a period is to examine productions, opinions and suggestions of leading intellectuals in that time. Because it is assumed that intellectuals' ideas about education greatly influences curriculum and philosophy their time and post times.Hence, in the research to understand educational philosophy, curriculum and keynotes of the early Republican period, Nurettin Topçu and Mümtaz Turhan?s educational insights, lived in that time and effected big masses with his own ideas, were tried to be proved by using historical methods and qualitative research methods with the help of his own works firstly and then auxiliary literature.In Nurettin Topçu and Mümtaz Turhan?s educational insights, besides many similarities, differences also were found there at various points. Both intellectuals made similar points culture and Islam, tried to create a synthesis between them. They opposed to unconscious Westernization activities in their period, emphasized values should not be sacrificed to Westernization. They told social development achieved only through knowledge and to realize this they defended to raise first-class scientists and staff trained in the mentality of the political science to make social development possible.For this, they claimed the most suitable road is to send intelligent students to Europe, create an effective education system in the country, to train high quality teachers.Both intellectuals gave great importance to the development to the spiritual development of villages and they argued that could be achieved with ?imams and teachers?. They argued to create an environment for scientific mentality in universities and emphasized that these institutions should be become a center of science.At the end of the study, it has been found that Nurettin Topçu and Mümtaz Turhan think different on some issues. Mümtaz Turhan argued that the European science and the scientific mentality might be transferred provided that the culture and he also argued that to train teachers and to solve housing problems of university students German and Anglo-Saxon systems, methods and expertise might be used. However, Nurettin Topçu oppesed to recept European science and scientific method. For him, it is impossible to catch a real progress without creating a domestic scientific method and the conceptual structure. For him, it is inappropriate to use of any foreign system. He want to create scientific methods in accordance with social values. Mümtaz Turhan argues that to create suitable educational envirenments, there is a need of financial assistance from the public. However, Nurettin Topçu opposes the ideda that mixing monetary affairs and education jobs might damage teachers? freedom and students might be beggar.İt was seen that,Nurettin Topçu and Mümtaz Turhan?s thoughts and suggestions about Education partly effected curriculum and practices after 1970. Nurettin Topçu had some ideas to make teaching job Professional and there should be an examination fort he people who wanted to be a teacher after B.A. Programme. Mümtaz Turhan thought secondary school should be aboushed and a unit should be created that prepares intelligent students for the exams to study at the universities (ÖSYM) and a mechanism should be created that controls all the universities (YÖK). These are may be shown as examples applications used today.Key words: Education, Early Republican Educational Philosophy, Nurettin Topçu, Mümtaz Turhan, Westernization, Primary School, Secondary School, University.
A comparative study on educational thoughts of Nurettin Topçu and Mümtaz Turhan
Keywords: Eğitim ve Öğretim