DOM KADINLARDA ENFORMEL BİR GEÇİNME STRATEJİSİ: TOPLAYICILIK - Fırat, Muhammet (My University, 2022)
Toplayıcılık, Domlarda kadim bir geçinme stratejisidir. Bu geçinme stratejisi genel olarak kadınlar tarafından yerine getirilmektedir. Toplayıcılık, Dom kadınların ailelerinin geçimini sağlamak amacıyla başka hanelerden temel ihtiyaç maddelerini (gıda, giyim, ev eşyası vb.) ücretsiz olarak istemeleridir. Bu araştırmanın amacı Dom/Çingene kadınların toplayıcılık deneyimlerini onların gözünden anlamaktır. Nitel araştırma yöntemi kapsamında fenomenolojik desen ile tasarlanan bu araştırmada yarı-yapılandırılmış görüşme tekniğiyle veriler elde edilmiştir. Araştırmaya Elazığ’da yaşayan ve geçimini “toplayıcılık” ile sağlayan 13 (on üç) Dom kadın dâhil edilmiştir. Bu araştırmada Dom kadınların toplayıcılık işini yapmalarında etnisitenin etkili olduğu ve bu tarz enformel çalışmanın kendileri için yoksulluk, dışlanma ve damgalanma gibi sorunlara yol açtığı saptanmıştır. Araştırmada ayrıca etnisite, cinsiyet, yoksulluk ve enformalitenin kesişim alanında var olma mücadelesi veren bu kadınların, düzenli gelir ve güvenceli işlere ulaşmada zorluklar yaşadıkları ortaya çıkmıştır. Dom kadınların başkalarının yapmak istemediği pejoratif mahiyete sahip “toplayıcılık”a mecbur kaldıkları, toplayıcılığı ihtiyaç temelli bir geçinme stratejisi olarak değerlendirdikleri ve dilencilikten ayrı tuttukları sonucuna da ulaşılmıştır.
Keywords: Sosyal Çalışma; Kriminoloji ve Ceza Bilimi; Madde Bağımlılığı; Antropoloji