Komplo Teorilerinin Etki Potansiyelini Anlama: Texe Marrs’ın Illuminati Örneği - Orhan, Ertuğrul Buğra; Ceylan, Ayşe (Aksaray University, 2025)
Komplo teorileri, toplumların belirli kesimlerini doğrulanamayacak bilgiler ile mobilize edebildiği ve manipülatif etki oluşturabildiği için olumsuz etkiler yaratabilmektedir. Dünyayı kontrol eden gizemli örgütler, paranın kontrolü gibi konular ilgi çekici gibi görünse de gerçek dışı kurguların içselleştirilmesine neden olabilir. Bu olumsuz potansiyelin yaratabileceği etkileri öngörmenin zorluğundan dolayı komplo teorisi okuyucularının maruz kaldıkları içeriklerin niteliğini anlamak oldukça önemlidir. Komplo teorisi literatürünün çalışma kapsamı çerçevesinde oldukça geniş boşluklar sunduğu görülmüş, bu alanda yazılan bir kitabın içerik analizinin detaylı biçimde yapılmadığı anlaşılmış ve gözlemlenen boşluğun literatürü genişletme potansiyeli ortaya koyulmuştur. Bu bilgiler ışığında çalışmanın amacı, komplo teorilerinin kitleler üzerinde ne gibi manipülatif etkiler oluşturabileceğini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda çalışmada “Illuminati” ana başlıklı komplo teorilerini ele alan Circle of Intrigue: The Hidden Circle of the Global Illuminati Conspiracy adlı kitabıniçeriğinin kitlelere hangi kavramlar çerçevesinde ve nasıl bir duygusal tonla ulaştığı araştırılmıştır. Kitap içeriği, fenomenolojik azaltma yapılarak temel frekans dağılımı, kelime gruplandırma ve duygu analizi sonuçlarının tartışması yapılarak ele alınmıştır. Analizler Rstudio programı kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre içerik, kitleler üzerinde irrasyonalite, güvensizlik, kanıksama, umutsuzluk ve propaganda bağlamlarında manipülatif etkiler oluşturmaktadır.

Conspiracy theories can have negative effects as they mobilize certain segments of society with unverifiable information and create a manipulative impact. While topics such as secret organizations controlling the world or the dominance of financial power may seem intriguing, they can lead to the internalization of fictitious and unfounded narratives. Given the difficulty of predicting the consequences of this negative potential, it is crucial to understand the nature of the content to which readers of conspiracy theories are exposed. It has been observed that the literature on conspiracy theories presents significant research gaps, and no comprehensive content analysis has been conducted on books in this field. This gap highlights the potential for expanding the existing body of literature. In light of this, the present study aims to examine the manipulative effects that conspiracy theories can have on the masses. Accordingly, the study investigates how the book Circle of Intrigue: The Hidden Circle of the Global Illuminati Conspiracy, which discusses Illuminati-themed conspiracy theories, conveys its content to audiences in terms of conceptual framing and emotional tone. The book's content was analyzed through phenomenological reduction, with discussions based on fundamental frequency distribution, word grouping, and sentiment analysis. The analyses were conducted using the RStudio software. The findings indicate that the content exerts manipulative effects on audiences in terms of irrationality, distrust, normalization, hopelessness, and propaganda.
Understanding the Impact Potential of Conspiracy Theories: The Case of Texe Marrs’ Illuminati
Keywords: International Economics (Other); Uluslararası İktisat (Diğer); Policy and Administration (Other); Politika ve Yönetim (Diğer)