Aflatoksin B'e Maruz Kalan Ratlarda P-Glikoprotein Aktivatörü Olan Rifampisin ve Antioksidan Etkili Boswellia Serrata'nın Tek Başına ve Birlikte Kullanıldıklarında Tedavi Edici Etkileri - Korkak, Fatih Ahmet; Dağoğlu, Gürdal; Alkaç, Zeliha Keskin; Tanyıldızı, Sadettın; Eröksüz, Yesari (My University, 2023)
Aflatoksin B1 (AFB1), başta karaciğer olmak üzere dokularda oldukça toksik bir bileşiktir. DNA üzerindeki etkisi ile karsinojen, mutajen, teratojen etkili, ayrıca bağışıklık ve üreme sistemi baskılayıcısıdır. Rifampisin (Rif), dokulardaki taşıyıcı proteinlerin bir uyarıcısıdır ve bu proteinlerin substratı olan AFB1?in emilimini azaltmak ve vücuttan atılımını arttırmak amacıyla kullanılmıştır. Boswellia serrata ekstraktı (BSE) antiflamatuvar ve antioksidan etkilidir. Bu çalışmada AFB1 ile karaciğer, böbrek, bağırsak ve beyin hasarı oluşturulan ratlarda Rif ve BSE? nin olası koruyucu etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada 63 adet Sprauge-Dawley rat kullanıldı. Ratlar her grupta 7 hayvan olacak şekilde toplamda 9 gruba ayrıldı. Deney süresi 7 gün olarak belirlendi. AFB1 verilmesinden 30 dakika önce Rif, sonraki 6. saatte ise BSE verildi ve her gün tekrarlandı. Yedinci gün son uygulamayı takiben hayvanlar dekapite edilerek kan, karaciğer, böbrek, bağırsak ve beyin dokuları alındı. Dokularda histopatoloji yapıldı. Aspartat aminotransferaz (AST), alanin aminotransferaz (ALT), üre ve kreatin ile malondialdehit (MDA), redükte glutatyon (GSH), süperoksit dismutaz (SOD) analizleri yapıldı. Western-blot tekniği ile taşıyıcı proteinlerin ekspresyonları ölçüldü. Ayrıca kan ve doku AFB1 düzeyleri yüksek performanslı sıvı kromatografisi (HPLC) ile analiz edildi. AFB1, en fazla karaciğer olmak üzere incelenen tüm dokularda tespit edildi. Dokulardaki p-glikoprotein (P-gp) ve meme kanseri direnç proteini (BCRP) ekspresyonlarının AFB1 grubunda azalırken Rif içeren gruplarda önemli ölçüde arttığı belirlendi. Rif gruplarında bu taşıyıcı proteinlerin artışı ile birlikte aynı gruplarda incelenen dokulardaki AFB1 düzeyleri azaldı. AFB1?in kan AST, ALT ve kreatin düzeylerini arttırırken üre düzeylerini değiştirmediği gözlendi. AFB1 toksisitesine bağlı olarak artan kan biyokimya parametrelerinin Rif+BSE kombine grubunda etkili bir şekilde azaldığı tespit edildi. Karaciğer ve böbrek dokularında MDA düzeyleri yükselirken GSH ve SOD aktivitelerinin AFB1? den etkilenmediği belirlendi. Dokularda artan MDA düzeylerinin Rif+BSE kombine tedavi grubunda etkili bir şekilde azaldığı gözlendi. Histopatolojik olarak ise AFB1?in sadece karaciğer dokusunda dejenerasyona yol açtığı ve bu dejenerasyonun Rif, BSE ve Rif+BSE tedavi grupları tarafından önemli ölçüde azaltıldığı belirlendi. Bu çalışmada Rif+BSE?nin birlikte kullanılmasının AFB1 toksisitesinde etkili bir tedavi seçeneği olarak kullanılabileceğini teyit eden güçlü bulgulara ulaşılmıştır.
01.04.2023
Keywords: Aflatoksin B1; P-gp; BCRP; rifampisin; Boswellia serrata