MİTLERDE RİTÜELİN ETKİSİ İLE OLUŞAN SEMBOLLEŞME SÜRECİ VE RESİM SANATINA YANSIMALARI - Deniz, Yavuz (My University, 2023)
İnsan, tarih boyunca doğa ile mücadele halindedir. Bu mücadele zarfında amaçlarına ulaşmak için farklı arayışlara girmişlerdir. Korkularını yenmeyi ya da sahip olmayı arzuladıkları nesneyi elde etmenin yolu olarak attıkları ilk adım, onu tanımak olmuştur. Korktukları yırtıcı bir hayvanı ya da açlığını gidermek için avlamak istedikleri geyiği mağara duvarına realist ve natüralist bir yaklaşımla resmetmişlerdir. Bu resimlerin oluşumuna sebep olan bazen kendini ifade etme çabası bazen de çizdikleri figürün gücünü elde etme arzusu olmuştur. Ancak bu resimler sanat için değil büyü amaçlıdır. O resmi duvara çizdiren inançtır. Söylenceler eşliğinde yapılan ritüeller ile tekrarlanan bu ifadeler zaman içerisinde inanca dair sembollere dönüşmüşlerdir. Bu sembolleşme eğilimi zamanla hayatın her alanına yayılmış ve yaşamın vazgeçilmez bir parçası olmuştur. Semboller, anlatılmak istenenin tümünü vücudunda barındıran küçük yapı taşlarıdır. Ancak bu yapı taşları bazı sanatçılar tarafından hammadde olarak kullanılmak suretiyle günümüz resim sanatında tekrar ele alınarak, içlerinde var olan dinamikler korunarak güncel yapıtlara aktarılmıştır. Araştırma kapsamında yaşayan mit kaynaklı sembollerin tanımına, doğuşuna, gelişimine ve sanata girişinde ritüellerin etkisine dair literatür taramaları yapılmıştır. Kültür varlıklarımızda gizlenmiş mit kaynaklı sembolleri tuvallerine taşıyarak yenileyen ve yineleyen beş farklı sanatçıya ait eserlerin görsel incelemesi yapılmıştır. Ulaşılan bilgiler ve belgeler ışığında vücut bulan bu araştırma, mit, rit ve sembol ilişkisine ışık tutarken aynı zamanda sanat eseri kompozisyonlarının oluşumunda sembollerden faydalanma metotlarını örnekleyerek ortaya koyması açısından önem taşımaktadır. Sanat eseri okuma, mitoloji, görsel sanatlar gibi alanlarda bilime ve insanlığa katkı sunması amaç edinerek hazırlanan çalışmanın yeni araştırmalara kaynaklık edebileceği düşünülmektedir.
Keywords: Folklor; Arkeoloji; Mantık; Sanat