RIFAT EFENDİ'NİN "AHLAK-I NAZARÎ VE TERÂCİM-İ AHVÂL-İ HÜKEMÂ" ADLI ESERİNİN TRANSKRİPT VE DEĞERLENDİRİLMESİ - ARİ, BÜŞRA (Fırat Üniveristesi, 2021)
Osmanlı düşünürleri ve eserleri hakkında birçok kitap, makale, tez yazılmış ve bundan sonra da yazılmaya devam edilecektir. Ancak Rifat Efendi ve eserleri ile ilgili birkaç çalışma dışında önemli bir akademik çalışma yapılmamıştır. Bu sebeple biz, onun hayatını, eserlerini ve görüşlerini incelemeye çalıştık. Rifat Efendi'nin Ahlak-ı Nazarî ve Terâcim-i Ahvâl-i Hükemâ adlı eserini ele aldığımız bu çalışmamız iki bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde Rifat Efendi'nin hayatı ve eserleri hakkında bilgiler ele alınmıştır. Birinci bölümde Ahlak-ı Nazarî ve Terâcim-i Ahvâl-i Hükemâ eseri transkripti yapılmıştır. İkinci bölümde ise eserde konu edilen ahlak ile ilgili kavramlar değerlendirilmiş ve felsefi olarak karşılaştırmalara yer verilmiştir. Rifat Efendi'nin özellikle ahlak ilmine dair ileri sürdüğü görüşler ile kullandığı kavramların önemli bir kısmında, Farabi ve İbn Sina gibi filozoflar izlerini görmemiz mümkündür. Bunun yanında Gazali ve Osmanlı filozoflarından Kınalızade Ali Efendi'nin görüşlerinin de Rifat Efendi'nin fikirleri üzerinde etkili olduğunu söyleyebiliriz.

Many books, articles and theses have been written about Ottoman thinkers and their works and will continue to be written. However, apart from a few studies on Rifat Efendi and his works, no significant academic study has been done. For this reason, we tried to examine his life, works and views. This study, in which we deal with Rifat Efendi's work called Ahlak-ı Nazari ve Terâcim-i Ahval-i Hükemâ, consists of two parts. In the introduction, information about Rifat Efendi's life and works is discussed. In the first part, the transcript of the work Ahlak-ı Nazari and Terâcim-i Ahval-i Hükemâ was made. In the second part, the concepts related to morality in the work are evaluated and philosophical comparisons are given. It is possible to see the traces of philosophers such as Farabi and Ibn Sina in a significant part of Rifat Efendi's views on moral science and the concepts he used. In addition, we can say that the views of Gazali and one of the Ottoman philosophers, Kınalızade Ali Efendi, were also influential on Rifat Efendi's ideas.
Transcript and evalation of Rifat Efendi's "Ahlak-ı Nazari ve Terâcim-i Ahvâl-i Hükemâ"
Keywords: Din