MALATYA/BATTALGAZİ YERLEŞİMİNDE KORUMA-TURİZM İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ - Olğun, Tuba Nur (Balıkesir Üniversitesi, 2022)
Malatya, köklü geçmişi ve zengin kaynaklarıyla tarih boyunca pek çok medeniyete ev sahipliği yapmıştır. Bu zenginlik ve çeşitlilik, büyük bir kültürel miras birikimini de beraberinde getirmiştir. Özellikle mimari miras açısından önemli bir stoku bünyesinde barındıran Malatya’da Battalgazi ilçesi bu bağlamda öne çıkmaktadır. Kentin en eski yerleşim alanlarının yer aldığı Battalgazi, hem somut hem de somut olmayan kültürel mirasıyla korumaya değer pek çok öğeye sahiptir. Bunların içinde mimari eserler olarak askeri ve dini yapılar, kervansaraylar, su yapıları ve geleneksel konutlarla Cumhuriyet Dönemine ait nitelikli yapılar, günümüze ulaşan özgün değerlerdir. Ayrıca bu yapılarla birlikte kaynaklarda varlığından söz edilen ancak günümüze ulaşamamış olan pek çok yapının olduğu da bilinmektedir. Tüm bu eserler ve somut olmayan kültürel miras, bütüncül bir şekilde önemli bir turizm potansiyelini de beraberinde getirmektedir. Turizm, içinde pek çok faaliyeti barındıran ve ekonomik anlamda büyük getiriler sağlayan önemli bir endüstri olarak her geçen gün daha fazla gelişmektedir. Bu endüstrinin başlıca kaynaklarından olan kültürel varlıklar kültür turizmi, inanç turizmi, arkeolojik turizm gibi eylemlere olanak tanımaktadır. Bu varlıkların büyük bir kısmını oluşturan mimari eserler, hem korunmalarına katkı sağlanması hem de tanıtılarak yaşatılmaları bakımından turizmle karşılıklı fayda ilişkisi kurabilmektedir. Bu anlamda yapılan çalışmanın amacı, Malatya/Battalgazi’de yer alan kültürel mirasın ve özellikle mimari eserlerin korunmasına, turizme yönelik gelişmeler göz önünde bulundurularak katkı sağlamaktır. Çalışma kapsamında Battalgazi’de yer alan arkeolojik ve mimari miras ile somut olmayan kültürel değerler, ilgili literatür ışığında incelenerek yerinde gözlemlenmiştir. Elde edilen veriler, koruma-turizm ilişkisi bakımından değerlendirilmiş ve bu ilişkinin geliştirilmesine yönelik öneriler getirilmiştir. Sonuç olarak çalışmanın, Battalgazi’de yer alan kültürel mirasın korunmasına katkı sağlayacağı ve turizm potansiyeline dikkati çekeceği düşünülmektedir.
Keywords: Architectural Heritage and Conservation; Mimari Miras ve Koruma