ESKİÇAĞ’DA HARPUT’UN TARİHİ VE DİNİ YAPISI - Gaspak, Ayhan (Fırat University, 2015)
Harput, kuzey ve kuzeydoğudan Keban Baraj Gölü içerisinde kalan Murat nehri vadisi, güneybatıdan Fırat nehri vadisi, batıda ise Hasan dağı ve Piran Dağı ile çevrilidir. Çok eski bir yerleşim yeri olan Harput, Hısn-ı Ziyad, Zaid, Kharpote, Ziate Castellum, Harbirt, Handzit, Harputaş, Harputavanas, Hairberd gibi birçok isimle tarih kaynaklarında yer almıştır. Bu çalışmada çok eski bir yerleşim yeri olan Harput?un Hurriler döneminden başlayarak, Hititler, Muşkiler, Asurlular, Urartular, Medler, Persler ve Partlar, Sasaniler, Selevkoslar ve Ermeniler dönemine kadarki tarihi ve dini yapısı üzerinde durulmuştur. Türklerden önce bu bölgede yaşamış olan bu uygarlıkların günümüze kadar ulaşmış birçok kalıntı ve eser mevcuttur

Harput is surrounded by Mount Hasan and Mount Piran in the West; Euphrates valley in the Southwest, Murat river valley in the North and by the Keban dam in the Northwest. Harput, which is an ancient settlement, has been called with several names throughout the history such as Hısn-ı Ziyat, Harputaş, Harputavanas, and Hairberd. In this article we touched upon the historical and religious structure of Harput from the Hittite, Mushkis, Assyrians, Urartus, Meds, Persians, Parts, Sassanid, Seleucus and Armenians. There are numerous ruins and vestiges remaining from the civilizations mentioned above to the present time in Harput before the settlement of Turks
The History and Religious Structure of Harput in Ancient Times