Bazı Lathyrus ve Vicia türlerinin içerdiği arginin analogları serbest amino asitlerin L-arginin-no biyosentezine etkileri - Aksulu, Hakkı Engin; Babaç, Tekin; Coşkun, Mehmet; Konar, Vahit; Alasehırlı, Belgın (My University, 1993)
L-arginin-NO biyosentezinin varlığı, endotel hücreleri ve makrofajlar dışında, trombosit, hepatosit, nötrofil, vasküler düz kas, mast hücreleri, adrenal gland ve santral sinir sisteminde de gösterildi. NO, tümör hücreleri ve bakterilere karşı beyaz kan hücrelerini öldürücü kılıyor, nörotransmitterlerin kan damarlarının tonusunu ve trömbositlerin fonksiyonlarını düzenlemesini sağlıyor. Aşırı üretimi ise; damar reaktivitesini bozarak şok gibi patofizyolojik olaylara neden oluyor. O halde,L-arginin-NO yolağını uyaran ve inhibe eden ajanlar, insan sağlığı için, son derece önemlidirler. Solübl guanilat siklazın endojen uyaranı olan NO'in, sentezini sağlayan nitrik oksit sentazın (NOS) iki formu vardır: konstitütif ve indüsibl NOS, Fabaceae familyasından Lathyrus cinsine ait bazı türler, pirimidin halkası içeren L-argihin analoğu serbest amino asit \"Latirin\" sentez ederler. Bunlardan, lathyrus aphaca (Laphaca) türü floribundus varyetesinden, latirine spesifik metot uygulayarak, yüksek miktarlarda latirin içeren ekstrâktı elde edildj. Bu ekstrakt, tavşan, izole arter şeritlerinde fenilefrinle (Phe, $10^{-6} - 10^{-7}$ M) ön kasılmadan sonra, uygulandığında bifazik bir etki oluşturuyor: konsantrasyon bağımlı, yüksek ivmeli bir gevşemeyi; yüksek ivmeli bir kasılma takip ediyor. NOS inhibitörü M-monometil L-arginin (L-NMIA, $10^{-4}$ M) ve guanilat siklaz inhibitörü metilen mavisi (MB, $10^{-5}$) bu gevşemeyi anlamlı olarak inhibe ediyorlar/Bu bulgular, latirinden zengin ekstraktın meydana getirdiği gevşemenin NO ve cGMP aracılı olduğuna dair delildirler. Kasıcı etki ise, L-argininle (1 mM] geri döndürülüyor; ayrıca ekstraktla inkube edilen fenilefrin ile prekontrakte tavşan izole damar şeritlerinde, asetilkolin (ACh) gevşemeleri anlamlı olarak azalıyor. Bu bulgular ise, ekstraktın NOS inhibitörü olarak davrandığına işarettir. Latirinden zengin ekstrakt, önce NO salıverici sonra da NOS inhibitörü gibi davranan bir madde veya biri NO salıverici diğeri NOS inhibitörü olan iki madde içeriyor, Kuvvetli siklooksijenaz inhibitörü indometasin $(10^{-5} M)$ bu preparatlarda ekstraktın etkilerini değiştirmiyor. Köpek izole femoral arter şeritlerinde ise, ekstrakt uygulaması konsantrasyon bağımlı kuvvetli fakat geçici bir gevşeme meydana getiriyor. L-NMMA $(10^{-4}M)$ ve MB $(10^{-5}M)$ bu, gevşemeyi kuvvetle inhibe ediyorlar, indometasin $(10^{-5}M)$ gevşetici etkinin geri dönüşünü Önemli ölçüde önlüyor Latirinden zengin ekstrakt, köpek izole femoral arter şeritlerinde, NO salıverici olarak davranırken damarkasıcı siklopksijenaz ürünü veya ürünleride açığa çıkanyor. Ekstratın bu etkileri veya asgari bir tanesi yüksek,oranda içerdiği latirine atfedilebilir, Sonuç olarak, latirin spesifik metotla hazırlanan L.aphaca ekstraktı, vasküler L-arginin -NO yolağını etkileyen biyoaktif madde veya maddeler içermektedir ve araştırılmaya değerdir.
01.03.1993
Keywords: Biyoloji; Fizyoloji; Bitki Bilimleri