MAMOGRAFİK MEME YOĞUNLUĞU İLE MEME DOKU ELASTİKİYETİNİN İLİŞKİSİ - AVCI, ESMA (Fırat Üniveristesi, 2026)
Mamografik meme yoğunluğu, meme kanseri için bilinen ve bağımsız bir risk faktörüdür. Bu çalışmada Shear Wave Elastografi (SWE) yöntemiyle meme parankiminde elde edilen elastisite ölçümleri ile mamografik yoğunluk arasındaki ilişkinin nicel olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Böylece, elastisite değerlerinin mamografik yoğunluğu temsil edip edemeyeceği ve gelecekte risk modellemelerinde kullanılabilirliğinin araştırılması hedeflenmiştir. Çalışmamız 29–81 yaşları arasındaki 400 sağlıklı gönüllü kadın üzerinde, rutin mamografik muayene amacıyla başvuran bireyler arasından seçilerek prospektif olarak gerçekleştirildi. Katılımcılar, meme parankim yoğunluğuna göre A, B, C ve D olmak üzere dört gruba ayrıldı. Her bir hastada, SWE tekniği kullanılarak her iki memenin dört kadranında ölçüm yapıldı. Her kadranda, yağ ve fibroglandüler dokulara ayrı ayrı ilgi alanları (ROI) yerleştirildi ve toplam 16 elastisite ölçümü elde edildi. Ölçümlerde ortalama elastisite değeri (Emean) esas alındı. Sağ ve sol meme sertlik değerleri arasında anlamlı bir fark saptanmamıştır. Kadranlar arası karşılaştırmalarda, özellikle sağ alt-iç kadran (AİK), hem parankim hem de yağ dokusu açısından en yüksek elastisite değerlerine sahip bölge olarak öne çıkmıştır. Yaş ile elastisite arasındaki ilişki genel olarak anlamlı bulunmamış; ancak yalnızca tip C parankim grubunda, 50 yaş üzeri bireylerde elastisite değerlerinde anlamlı artış tespit edilmiştir. Parankim yoğunluklarına göre yapılan değerlendirmede, yoğun meme grubunda (tip C/D) elastisite değerleri yoğun olmayan gruba (tip A/B) kıyasla anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. ROC analizi sonucunda, elastisite değerlerinin parankim yoğunluğu ayrımındaki tanısal gücünün sınırlı olduğu belirlenmiştir. Meme parankim elastisitesitesi yaş, parankim tipi ve anatomik bölgelere göre anlamlı düzeyde değişkenlik göstermektedir. Ayrıca yoğun ve yoğun olmayan parankim tipleri arasında elastisite açısından anlamlı fark saptanması SWE'nin doku biyomekaniğini yansıtan "fonksiyonel bir yoğunluk" parametresi olarak kullanılabileceğini düşündürmektedir. Anatomik kadranlar arası elastisite farklılıkları, E-ratio gibi parametrelerin tanısal güvenilirliğini desteklemektedir. Bu bulgular, meme parankim elastisitesinin, özellikle genç popülasyonda, risk değerlendirme modellerine entegre edilebilecek tamamlayıcı bir biyomekanik parametre olabileceğini düşündürmektedir. Anahtar kelimeler: Meme parankimi, Shear Wave Elastografi, elastikiyet, parankim tipi, E-ratio.
The relationship between mammographic breast density and breast tissue elasticity
Keywords: Radyoloji ve Nükleer Tıp