EVİRGEÇ BESLENMELİ SENKRON MOTORLARDA ÇIKIKLIK VE AMÖRTİSÖR SARGI ETKİLERİNİN NCELENMESİ VE VEKTÖR KONTROLÜ - ÇALIŞKAN, ABUZER (Fırat Üniveristesi, 2004)
Yüksek Lisans Tezi EVİRGEÇ BESLEMELİ SENKRON MOTORLARDA ÇIKIKLIK VE AMORTİSÖR SARGI ETKİLERİNİN İNCELENMESİ VE VEKTÖR KONTROLÜ Abuzer ÇALIŞKAN Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Elektrik Elektronik Mühendisliği Anabilim Dalı 2004, Sayfa : 55 Doğru akım motorları yüksek dinamik cevap özelliğine sahiptirler. Ancak doğru akım motorlarının sahip oldukları bakım gereksinimi, yüksek hız sınırı, maliyetleri, tozlu ve patlamalı ortamlarda çalışamama gibi olumsuzlukları değişken hızlı sürücü düzeneklerde alternatif akım motorlu sürücü düzeneklerin kullanımını gerektirir. Verim ve güç faktörünün önemli olduğu uygulamalarda ise senkron motorlu sürücü düzenekler kullanılmalıdır. Bu çalışmada, öncelikle doğru akım motorlu sürücü düzeneklerle alternatif akım motorlu sürücü düzenekler karşılaştırılmıştır. Buradan özellikle yüksek güçlerde senkron motorların kullanım zorunluluğu neticesine varılmıştır. Tezin ikinci bölümünde, şebekeden beslenen senkron motorun dinamik ve sürekli durum performansını incelemek üzere makinenin d-q refarans çatıdaki matematiksel modeli çıkartılmış ve Matlab / Simulink programı yardımıyla benzetim programı oluşturulmuştur. Üçüncü bölümde, senkron motor kontrol yöntemleri üzerinde durularak ilk olarak senkron motorun açık çevrim hız kontrolünü incelemek üzere Matlab / Simulink programı ile benzetim programı oluşturulmuştur. Daha sonra self kontrollü senkron motorun dinamik ve sürekli durum performansı incelenmiştir. Bu amaçla hem gerilim kaynaklı altı adımh evirgeçden beslenen ve hem de akım kaynaklı altı adımh evirgeçden beslenen self kontrollüsenkron motorun Matlab / Simulink programı ile benzetim programları oluşturulmuştur. Son olarak senkron motorun alan yönlendirme kontrolü detaylı olarak incelenmiştir. Dördüncü bölümde amortisör sargısı ve çıkıklığın self kontrollü senkron motorun dinamik ve sürekli durum performansı üzerindeki etkileri incelenmiştir. Bu inceleme senkron motorun akım kaynaklı ve gerilim kaynaklı evirgeçden beslenme durumları için ayrı ayrı karşılaştırmalı olarak sunulmuştur. Son olarak senkron motorun güç faktörü kontrolüne olanak sağlayan stator akısı alan yönlendirmesi detaylı olarak incelenmiştir. Daha sonra akım kaynaklı altı adımlı evirgeçden beslenen senkron motorun birim güç faktöründeki stator akısı alan yönlendirmesinin Matlab / Simulink programı ile benzetim programı oluşturulmuştur. Anahatar Kelimeler : Senkron Motor, Senkron Motorun Alan Yönlendirme Kontrolü, Stator Akısı Alan Yönlendirme. XI
Vector control and investigation of the effects of the saliency and the damper winding in inverter-fed synchronous motors
Keywords: Elektrik ve Elektronik Mühendisliği; Electrical and Electronics Engineering