STUDY POSSIBLE CORRELATIONS AMONG SOLAR ACTIVITIES, GEOMAGNETIC STORMS, RADON GAS, IONOSPHERIC AND ATMOSPHERIC ANOMALIES WITH SOME EARTHQUAKES - SALH, HEMN MUHAMMAD (Fırat Üniveristesi, 2023)
Bu çalışmada, Gebze istasyonu-Türkiye'de 01-01-2006 ile 01-04-2008 arasında AlphaMETER-611 dedektörü ile 80 cm derinlikte ölçülen toprak hava radon gazı konsantrasyonunundaki değişimler incelemiştir. Temel amaç, hem günlük ve mevsimsel gibi normal değişimler, hem de toprak ve atmosferik sıcaklıklar, bağıl nem ve yağış gibi meteorolojik kaynaklı değişimler ortadan kaldırıldıktan sonra olası sismik kaynaklı radon anomalilerini tespit etmekti. Bu amaçla ARIMA, MCS ve Forward-MLR kullanıldı ve eş zamanlı olarak 2007 yılında deprem öncesi radon anomalilerini tespit edildi. Daha sonra, basit ARIMA modelinin öngörülebilirliğini geliştirmek için, bir Gerçek Besleme ARIMA önerildi. Yeni yaklaşım bir sonraki öngörülen verileri tahmin etmek için gerçek verileri kullandığından, AFARIMA modelinin daha uzun Rn anomali tespiti açısından ARIMA modelinden üstün olduğu gözlemlendi. Ayrıca, daha önce tespit edilen anomaliler, Rn-Rn anomali tespit yöntemleri uygulanarak doğrulandı. 2006 ve 2007 yıllarında depremlerden sırasıyla 22 gün ve 21 gün önce anomali gözlenmiştir. Ayrıca, bir başka amaç atmosferik AT ve ARH'de olası radon kaynaklı anomalileri ve µ±2? tekniği uygulanarak olası radon hava iyonizasyonu nedeniyle dikkate alınan depremlerden önceki iyonosferik TEC anomalilerini araştırmaktı. 2006 depremlerinden yaklaşık üç gün önce deprem-hazırlık bölgesi içindeki ista-istasyonunda gözlenen TEC anomalisi, Rn anomalileri ile senkronize olduğu ve sessiz bir jeomanyetik fırtına ve aktif olmayan güneş aktiviteleri sırasında gözlendiği için olası bir deprem-haberci olarak görülebilir.

This study examined the variations of soil air radon gas concentration measured by an AlphaMETER-611 detector at 100 cm depth in Gebze station- Türkiye from 01-01-2006 to 01-04-2008. The main objective was to detect possible seismically generated radon anomalies after eliminating both normal variations like diurnal and seasonal and meteorological produced variations namely soil and atmospheric temperatures, relative humidity and precipitation. For this purpose, ARIMA, MCS, and forward-MLR were used and they simultaneously detected radon anomalies in 2007 prior to earthquakes. Then, an Actual Feed ARIMA was proposed to improve the predictability of the simple ARIMA model, it was observed that the AFARIMA model was superior ARIMA model in terms of longer Rn anomaly detection as the new approach used the actual data to predict the next forecasted data. Moreover, the previous techniques detected anomalies were confirmed by applying Rn-Rn anomaly detection methods. In 2006 and 2007, anomalies were observed 22 days and 21 days before the earthquakes, respectively. Moreover, another aim was to investigate possible radon-generated anomalies in atmospheric AT and ARH, and ionospheric TEC anomalies before the considered earthquakes due to the possible radon air ionization by applying µ±2? technique. The observed TEC anomaly at the ista-station inside the preparation zone about three days before the earthquakes in 2006 can be viewed as a possible precursor because it is synchronized with Rn anomalies, and it is observed during a quiet geomagnetic storm and inactive solar activities.
Bazı depremlerde güneş aktiviteleri, jeomanyetik fırtınalar, radon gazı, iyonosferik ve atmosferik anomaliler arasındaki olası korelasyonların incelenmesi
Keywords: Fizik ve Fizik Mühendisliği