DENEYSEL METOTREKSAT UYGULANAN SIÇANLARIN KARACİĞER DOKULARINDA ASPROSİN İMMÜNREAKTİVİTESİ ÜZERİNE NAS (N-ASETİLSİSTEİN)'İN ETKİLERİNİN İNCELENMESİ - VURAL, OSMAN (Fırat Üniveristesi, 2019)
Bir folik asit antagonisti olan Metotreksat (MTX), çeşitli hastalıkların tedavisinde kullanılan sitotoksik kemoterapötik bir ajandır. Geniş kullanılım alanına sahip olmasına rağmen doku ve organlarda ciddi yan etkileri olduğundan dolayı kullanımı sınırlanmaktadır. Bu çalışmada hem MTX kaynaklı karaciğer hasarına karşı güçlü bir antioksidan bir bileşikolan N-asetilsisteinin (NAS) etkilerine hemde yeni keşfedilmiş bir adipokin olan asprosinin serum ve dokuda MTX kaynaklı hasara bağlı değişiminin olup olmadığınının belirlenmesi ve etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada8-10 haftalık 24adet, erkekWistar Albino sıçanlar kullanıldı. Kullanılan deney hayvanları her grupta 6 hayvan olacak şekilde 4 gruba ayrıldı.Kontrol grubuna 14 günlük deney süresince herhangi bir işlem uygulanmadı. NAS grubundaki sıçanlara 100mg/kg/gün NAS intraperitoneal (i.p) olarak uygulandı.MTX grubundaki sıçanlara tek doz 20mg/kg metotreksat i.p. olarak uygulandı. MTX+ NAS grubundaki sıçanlara tek doz 20mg/kg metotreksat i.p. uygulanması ile beraber 100mg/kg/gün NAS i.p olarak uygulandı.Tüm gruplardaki sıçanlar 14 günlük deney süresi sonunda anestezi altında dekapite edilerek doku ve kan örnekleri alındı. Dokular rutin histolojik takip serilerinden geçirilerek parafin bloklara gömüldü.Parafin bloklardan alınan kesitlere apoptozis için TUNEL yöntemi ve asprosin immünreaktivitesi için avidin-biotin-peroksidaz metodu uygulandı. Çalışmamızda kontrol grubu ile NAS grubu arasında bakılan parametrelerde anlamlı bir farklılık yoktu. Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında MTX grubunda Total Oksidan Seviye(TOS) anlamlı olarak artmış,Total Antioksidan Seviye(TAS) ve asprosin seviyesi azalmıştı. MTX ile karşılaştırıldığında MTX + NAS grubunda ise TOS anlamı olarak azalmış ikenasprosin seviyesi artmıştı. Sonuç olarak, MTX'in TOS düzeyini arttırdığı, asprosin seviyelerini azalttığı,tedavi olarak verilen NAS'ın TAS ve asprosin'ni arttırdığı görüldü. Asprosinin, karaciğer doku hasarının patofizyolojisi üzerindeki etkilerinin aydınlatılabilmesi için MTX'in farklı doz ve süreleri ile yeni deneysel çalışmaların gerekli olduğu kanaatine varılmıştır.

A folic acid antagonist, Methotrexate (MTX), is a cytotoxic chemotherapeutic agent used in the treatment of various diseases. Although widely used, its use is limited as it has serious side effects on tissues and organs. This study aimed to investigate both the effects of N-acetylcysteine (NAS), a potent antioxidant compound against MTX - induced liver injury, and to determine whether or not a newly discovered adipokine, Asprosin, changes in serum and tissue due to MTX-induced damage. In this study 8-10 weeks aged, twenty-four male Wistar Albino rats were used. The experimental animals used were divided into 4 groups of 6 animals in each group.No treatment was applied to the control group during the 14 days of experimental period. 100 mg / kg / day N-NAS was administered intraperitoneally (i.p.) to the NAS group. MTX group received a single dose of ( i.p) 20mg / kg methotrexate. MTX+NAS group received a single dose of ( i.p) 20mg / kg methotrexate with 100 mg / kg / day NAS . Rats in all groups were decapitated under anesthesia at the end of 14 days of experimental period and tissue and blood samples were taken. Tissues were embedded in paraffin blocks through routine histological follow-up series. TUNEL method for apoptosis and avidin-biotin-peroxidase method for asprosin immunoreactivity were applied to the sections taken from paraffin blocks. In this study, no significant differences were observed between NAC and Control group in terms of analysed parameters. Compared with the control group, both TAS and asprosin levels decreased significantly while TOS levels increased in MTX group. In Comparision with the MTX group, a significantly decreased TOS levels and increased asprosin levels were observed in MTX+NAC group. As a result of MTX-induced toxicity, We observed that the liver TOS level increased while the asporsin level decreased. On the other hand NAC administration improved liver injury by decreasing the TOS level and increasing the asporsin level. We concluded that further experimental studies involving the treatment of MTX at different doses and durations are needed to clarify the effects of asprosin on the pathophysiology of liver tissue injury.
Investigation of NAS (N-acetiylycsteıne) effects on asprosin immunoreactivity in liver tissues of experimental methotrexate-treated rats
Keywords: Histoloji ve Embriyoloji