POSTMENAPOZAL OSTEOPOROZ HASTALARINDA İRİSİNİN YERİ - KÜÇÜKER, GÖKÇE BAŞKAN (Fırat Üniveristesi, 2018)
Osteoporoz düşük kemik kitlesi, kemiğin mikromimari yapısının bozulması sonucu kemiğin kırılganlığının ve kırık riskinin artması ile karakterize sistemik ve metabolik bir hastalıktır. İrisin, beyaz yağ dokusunu kahverengi yağ dokusuna çevirerek enerji harcanmasını sağlayan termojenik bir proteindir. İrisin, düzenli egzersiz yapıldığında bireyleri metabolik hastalıklardan koruyan ve iskelet kasından salınan bir miyokin olarak tanımlanmaktadır. İrisinin kemik metabolizması üzerine çeşitli etkilerinin olduğu bildirilmektedir. Çalışmamız osteoporoz ve irisin arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya 40-65 yaş arası postmenapozal dönemdeki hastalar alındı. Hastalar 2 gruba ayrıldı. Grup 1 postmenapozal osteoporozu bulunan 40 hastadan oluşurken, grup 2 aynı yaş grubunda osteopenik veya normal kemik mineral yoğunluğuna sahip olan 40 kontrol hastasından oluşturuldu. Çalışmanın başında hastaların fizik muayeneleri ve rutin biyokimyasal tetkikleri yapıldı. Rutin poliklinik testleri olan tam kan sayımı, serum kan sedimentasyon değerleri, serum C-reaktif protein (CRP), romatoid faktör (RF), karaciğer fonksiyon testlerinden alanin transaminaz (ALT) ve aspartat transaminaz (AST), alkalen fosfataz (ALP), kreatinin kinaz (CK), kalsiyum (Ca), fosfor (P), parathormon (PTH), D vitamini ve tiroid stimulan hormon (TSH) düzeyleri değerlendirildi. Son 1 yıl içinde yapılmış kemik dansitometreleri kaydedildi. İrisin değerlerini değerlendirmek üzere kan örnekleri alındı. Ayrıca tüm katılımcıların Quality of Life Questionnaire of The European Foundation for Osteoporosis (QUALEFFO) yaşam kalitesi ölçütlerine bakıldı. Çalışmanın sonucunda grup 1 ile grup 2 arasında irisin düzeyleri açısından anlamlı fark bulunamadı. Grup 1 de femur total Z skorları ile irisin değerleri arasında negatif korelasyon saptandı. Grup 1 de QUALEFFO total ve alt ölçekleri ile BMD değerleri arasında korelasyon saptanmadı. QUALEFFO, yaşam ölçütünün değerlendirmesinde; osteoporoz grubu ile kontrol grubu arasında anlamlı fark saptanmadı. Grup 2 de irisin ile BMD ölçümleri arasında korelasyon saptanmadı. Grup 2 de irisin ile QUALEFFO total ve alt ölçekleri arasında korelasyon saptanmadı. Grup 2 de irisin ile D vitamini düzeyleri arasında pozitif derecede anlamı korelasyon saptandı. Çalışmamızda osteoproz ve kontrol grubu hastalarının irisin düzeyleri arasında belirgin fark gözlenmedi. İrisin değerleri ile BMD değerleri arasında anlamlı ilişki saptanmadı. Osteoporoz ve irisin ilişkisin inceleyen çalışmalara devam edilmesi, bukonuda yapılan araştırmaların genişletilmesi gereklidir. Anahtar Kelimeler: Postmenapozal osteoporoz, irisin, yaşam kalitesi

Osteoporosis is a systemic and metabolic bone disease characterized by low bone mass and micro architectural deterioration of bone tissue, leading to enhanced bone fragility and a consequent increase in fracture risk. Irisin is a thermogenic protein that converts the white adipose tissue into brown adipose tissue. Irisin is defined as a myokine that protects individuals from metabolic diseases and is released from skeletal muscle when regular exercise is performed. Irisin have various effects on bone metabolism. Our study was conducted to investigate the relationship between osteoporosis and irisin. In this study, two groups of women between 40-65 years of age were included. Fourty patients with postmenopausal osteoporosis were included in group 1, and 40 patients with osteopenia or normal body mineral density (BMD) were included in group 2. Physical examinations and routine biochemical tests were performed at the beginning of the study. Full blood count, serum blood sedimentation rates, serum C-reactive protein (CRP), rheumatoid factor (RF), liver function tests; alanine transaminase (ALT) and aspartate transaminase (AST), alkaline phosphatase (ALP), creatine kinase (CK), calcium (Ca), phosphorus (P), parathormone (PTH), vitamin D and thyroid stimulating hormone (TSH) levels were evaluated. Bone densitometry was recorded made in the last one year. Blood samples were taken to evaluate the levels of irisin. Quality of Life Questionnaire of the European Foundation for Osteoporosis (QUALEFFO) were also evaluated. As a result of the study, no significant difference was found between the osteoporosis group (group 1) and control group (group 2) in terms of irisin levels. In Group 1, there was a negative correlation between femur total Z scores and irisin values. There was no correlation between QUALEFFO total-subscales and BMD measurements in group 1. QUALEFFO, in the assessment of life criteria; there was no significant difference between osteoporosis group and control group. No correlation was found between the irisin and BMD measurements in group 2. No correlation was found between the irisin levels and QUALEFFO total and subscales in Group 2. There was a positivecorrelation between irisin and vitamin D levels in the control group (group 2). In our study, no significant difference between the irisin levels of osteoporosis and control group patients. No significant correlation was found between irisin values and BMD measurements. Studies on the relationship between osteoporosis and irisin should be continued and researches on this subject should be expanded. Keywords: Postmenopausal osteoporosis, irisin, quality of life
Role of irisin in postmenopausal osteoporosis
Keywords: Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon