Organik solventler ile çalışan işçilerde paraoksonaz 1 ve arilesteraz aktivite düzeyleri - Calık, Mustafa; Gülcü, Funda; Kocamüftüoğlu, Gonca Ozan; Gürsu, M. Ferit (My University, 2005)
Son yıllarda petrokimya ve ilişkili endüstrilerdeki gelişmeler sonucu, yaygın kullanım alanı bulan organik uçucu maddelere karşı önlemsiz çalışma şartları sonucu meydana gelen zehirlenmeler tüm dünyada genç erişkinlerde artan bir toplum sağlığı sorunu haline gelmiştir. Özellikle boyacılar boya maddelerinin çeşitli karışımlarını ihtiva eden aerosollere, solvent buharlarına, dayanıklı yapışkan maddelere, tinere ve toluene sürekli olarak maruz kalmaktadırlar. Bu çalışmada meslekleri gereği organik solventlere maruz kalan işçilerde paraoksonaz 1 ve arilesteraz aktivite düzeyleri ile serum total kolesterol, trigliserid, LDL, HDL, VLDL, AST, ALT, total bilirubin, direkt bilirubin, indirekt bilirubin düzeyleri araştırıldı. Çalışma grubu, meslekleri gereği organik solventlere maruz kalan 100 kişi (SM grubu) ve herhangi bir patolojik hastalığı bulunmayan 49 kişilik kontrol grubundan oluşturuldu. SM grubu kendi içerisinde obez olan (grup 7) / olmayan (grup 8), sigara içen (grup 3) / içmeyen (grup 4) ve 15 yıldan az çalışan (grup 5) / çok çalışan (grup 6) olmak üzere alt gruplara ayrıldı. SM grubu işçilerde paraoksonaz 1 aktiviteleri kontrol grubuna göre anlamlı şekilde düşüktü (p<0.05). SM grubu 15 yıldan çok çalışan bireylerde paraoksonaz 1 ve arilesteraz aktivitelerinde 15 yıldan az çalışanlara göre anlamlı olmayan (p>0.05) bir düşme tespit edildi. SM grubu sigara içenlerde, sigara içmeyenlere göre paraoksonaz 1 aktivitesinde anlamlı olmayan (p>0.05) azalma tespit edildi. SM grubu obez olmayan bireylerde paraoksonaz 1 aktivitesi obez olanlara göre daha düşük bulundu ama bu düşüklük de istatistiksel olarak anlamlı bulunamadı (p>0.05). Sonuç olarak organik solventler ile çalışılan işyerlerinin ve çalışan işçilerin periyodik olarak takibi yapılmalı ve işçilerin aşırı sigara içimi ile doz ve süre açısından organik solvente maruz kalmalarının en aza indirilmesini sağlayacak sağlık tedbirleri alınmalıdır.
Keywords: Mesleki maruziyet; Meslek hastalıkları; Karboksilik ester hidrolazlar; arilesteraz; Arildialkilfosfataz; Çözücüler