MATEMATİK ÖĞRETMEN ADAYLARININ GEOMETRİK PROBLEM KURMA ETKİNLİKLERİNDEKİ BİLGİ İŞLEMSEL DÜŞÜNME SÜREÇLERİ - AÇIKGÖZ, MUSTAFA (Fırat Üniveristesi, 2026)
Bu araştırmada, matematik öğretmen adaylarının geometrik bağlamda problem kurma becerileri ile bu süreçte sergiledikleri Bilgi İşlemsel Düşünme (BİD) süreçleri incelenmiştir. Nitel araştırma yaklaşımı doğrultusunda yürütülen çalışmada, öğretmen adaylarının sözel ve görsel veriye dayalı olarak farklı zorluk düzeylerinde (kolay, orta ve zor) problem oluşturma performansları değerlendirilmiş; veri toplama sürecinde geometrik içerikli problem kurma etkinlikleri ile yarı yapılandırılmış görüşmelerden yararlanılmıştır. Elde edilen veriler tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiş ve problem kurma ile BİD süreçlerine ilişkin anlamlı kodlar ve temalar oluşturulmuştur. Araştırma sonuçları, öğretmen adaylarının kolay ve orta zorluk düzeylerinde problem kurma sürecini daha etkili biçimde yürüttüklerini, zor düzeyde ise nitelikli problem üretmekte zorlandıklarını göstermektedir. Ayrıca görsel veriye dayalı problem kurma etkinliklerinin, öğretmen adaylarının problemi ayrıştırma, ilişkileri fark etme ve çözüm sürecini yapılandırma gibi BİD süreçlerini daha etkin kullanmalarına katkı sağladığı; sözel veriye dayalı problem kurma sürecinde ise düşünme süreçlerinin daha sınırlı kaldığı belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlar, problem kurma etkinliklerinin öğretmen eğitimi programlarında farklı veri türleri ve zorluk düzeyleri dikkate alınarak yapılandırılmasının önemini ortaya koymakta ve problem kurma ile Bilgi İşlemsel Düşünme süreçlerinin bütüncül bir yaklaşımla ele alınmasının matematik öğretmen adaylarının üst düzey düşünme becerilerinin geliştirilmesine anlamlı katkılar sağlayabileceğini göstermektedir.

This study examined pre-service mathematics teachers' problem-setting skills in a geometric context and the Computational Thinking processes they demonstrated during this process. Conducted in line with a qualitative research approach, the study evaluated the ptr-service teachers'performance in problem-posing at different levels of difficulty (easy, medium, and difficult) based on verbal and visual data; geometric problem-posing activities and semi-structured interviews were utilised in the data collection process. The data obtained were analysed using thematic analysis, and meaningful codes and themes related to problem-setting and CT processes were created. The research results show that pre-service teachers performed the problem-setting process more effectively at easy and medium difficulty levels, but struggled to produce high-quality problems at the difficult level. Furthermore, it was determined that problem-setting activities based on visual data contributed to the pre-service teachers' more effective use of CT processes such as problem decomposition, recognising relationships, and structuring the solution process; whereas in the problem-setting process based on verbal data, thinking processes remained more limited. The results obtained highlight the importance of structuring problem-setting activities in teacher training programmes by taking into account different data types and difficulty levels, and that addressing problem-setting and Computational Thinking processes with a holistic approach is crucial for mathematics pre-service teachers.
The computational thinking processes of pre-service mathematics teachers in geometric problem-posing activities
Keywords: Eğitim ve Öğretim; Matematik