F.Ü.FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ İLE TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ'NDE YAPILAN ÖĞRETMENLİK UYGULAMALARININ YÜRÜTÜLMESİNE İLİŞKİN GÖRÜŞLER ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA - KAZU, HİLAL (Fırat Üniveristesi, 1990)
Günümüzde bilim ve teknolojideki gelişmeler, toplumsal kurumların fonksiyonlanndaki değişikliklere paralel olarak eğitim kuruluşlarında da değişiklikler yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Eğitim kurumlarının en önemli unsurunu öğretmen oluşturduğuna göre, öğretmen yetiştiren kurum programlarında da zaman zaman değişiklikler yapılmaktadır. Öğretmen yetiştirmede bugüne kadar çeşitli yaklaşımların denenmesine ve ortaya farklı görüşler atılmasına rağmen, öğretmen yetiştiren kurumların öğrenciyi üç yönden eğitmek zorunda olduğu herkesçe kabul edilen bir anlayış haline gelmiştir. Öğretmen; belli düzeyde genel kültüre sahip olacaktır, öğretmenliğini yaptığı alanı çok iyi bilecektir, öğretmenlik bilgi ve becerisini kazanmış olacaktır. Herhangi bir konuyu bilmek öğretmen için yeterli olmuş olsaydı, öğretmenlik diye bir meslek te olmaz, alanında uzman olan her kişi, bilgisini öğrencilere kolayca aktarabilirdi. Oysa alan bilgisinin kime, nerede, nasıl öğretileceğinin bilinmesi gerekir. Bu da öğretmenin öğretmenlik meslek bilgisi alanında yetişmesi yi e mümkün olmaktadır Öğretmen adaylarının hizmet öncesi eğitimleri sırasında almış olduk-larv V sınıfta teorik olarak işlenen öğretmenlik meslek bilgisi dersleri, fcnlara ancak meslek formasyonunun teorisini verir. Fakat mesleki formasyonun96 kazandın İmasında yalnız başına teorik bilginin verilmesi yeterli olmamaktadır. Bu nedenle, meslek formasyonu kazandıran programlar içinde eğitim derslerinin teorik olarak öğretimi ile uygulama çalışmalarının birbirini tamamlayıcı bir şekilde, anlamlı olarak birleştirilmesi gerekir. Öğretmen yetiştirmede son derece önemli bir yere sahip olan uygulama çalışmaları ile ilgili olarak ülkemizde pek çok sorun bulunmaktadır. Günümüzde halen öğretmenlik uygulamaları, öğretmenlik meslek bilgisi derslerinin büyük bölümünün tamamlanmasından.sonra kısa bir sürede okullarda gözlem yapma ve birkaç ders verme şeklinde yürütülmektedir. Öğretmen yetiştiren kurum programlarımızda öğretmenlik uygulamalarına gereken önemin ve yerin verilmemesi ve bu uygulamaların iyi bir şekilde plânlanmamış ve düzenlenmemiş olması nedeniyle uygulama çalışmalarının öğretmenlerin verimli bir şekilde mesleğe hazırlanmalarını sağlayamadığı konusu üzerinde görüş birliği vardır. Bu çalışmanın genel amacı, 1 989- 1 990 Bahar Yarıyılında F.Ü. Teknik Eğitim Fakültesi ve Fen-Edebiyat Fakültesi Yıdeki öğretmen adaylarının son yarıyılda yaptıkları öğretmenlik uygulamalarının yürütülmesine ilişkin görüşler belirlenerek bu uygulamaların genel bir değerlendirmesini yapmaktır. Araştırmanın sonucunda elde edilen bulguların, yukarıda adı geçen her iki fakültede bu işin düzenlenmesi ve yürütülmesi ile görevli ve ilgili olan kişilerin alacakları kararlara ışık tutacağı umulmaktadır. Araştırma, 1989-1990 Bahar Yarıyılında uygulamalarını yapan F.Ü. Teknik Eğitim Fakültesi ve Fen-Edebiyat Fakültesindeki öğretmen adayları, yine bu fakültelerde öğretmenlik uygulaması çalışmalarının yürünülme;: "' sinde görev alan uygulama öğretmenleri ve sınıflarında uygulamaların t, - -.* ( yürütüldüğü lise ders öğretmenlerinin görüşleri ile sınırlı tutulmuştur.97 Araştırmanın evrenini, uygulamasını î 989- 1990 Bahar yarıyılında yapmış olan F.Ü. Teknik Eğitim Fakültesi ve Fen-Edebiyat Fakültesindeki öğretmen adayları, yine bu fakültelerde bu işin düzenlenmesi ve yürütülmesinde görev alan uygulama öğretmenleri ve Elazığ ili Merkez lise ve dengi okullarında uygulama çalışmlarında görevli olan ders öğretmenleri oluşturmuştur. Örneklern olarak, öğretmen adaylarının yarısı, uygulama ve ders öğretmenlerinin de tümü alınmıştır. Her üç örneklern grubu için üç ayrı anket geliştirilmiştir. Bu anketlerde farklı maddeler olmasına rağmen, çoğu maddeler aynıdır. Bunlar; kişisel bilgilere, öğretmen yetiştirme programına, uygulama çalışmalarının mevcut durumuna, uygulamalar sırasında karşılaşılan güçlüklere, nedenlerine ve uygulama ve ders öğretmenlerinin üzerlerine düşen görevleri yerine getirmelerine ilişkin görüş, tutum ve beklentileri içeren maddelerdir. Elde edilen verilerin analiz edilmesinde frekans dağılımı, yüzdelik ve kay kare (K2) tekniği kullanılmıştır. Kay kare değerinin bulunmasında 0.05 anlamlılık düzeyi benimsenmiştir. SONUÇ-TARTIŞMA Araştırmada elde edilen bulgular ve bu bulguların yorumlanmasına dayalı sonuçlar aşağıda maddeler halinde verilmiştir. Gerekli görülen maddeler tartışma şeklinde ele alınmıştır. a. Kişisel Bilgilere İlişkin Sonuçlar 1. Anketlere yanıt veren öğretmen adaylarının 75*i kadın, 126*sı ise erkektir. Ders öğretmenlerinin yüzde 27.2'si kadın, yüzde 72.8"i erkektir. Uygulama öğretmenlerinin de yüzde 10.4'ü kadın, yüzde 89.6'sı erkektir.
Keywords: Eğitim ve Öğretim; Education and Training