Laparatomi uygulanan karaciğer yaralanmalarının analizi: safra peritoniti ve ligamentum falsiforme faktörü - Kazez, Ahmet; Özel, Şeyhmus Kerem; Bakal, Unal (My University, 2007)
Amaç: Çocuklarda karın içi solid organ yaralanmalarında önerilen, ameliyatsız tedavidir. Çalışma, kliniğimizde künt karın travması sonrası ameliyatsız tedavi edilirken laparatomi gerektiren karaciğer yaralanmalı olguların analizi ve ligamentum falsiformenin künt yaralanmalardaki olası etkisini vurgulamak için yapıldı. Gereç ve Yöntem: 1999-2005 yılları arasında travma nedeni ile laparotomi uygulanan ve karaciğer yaralanması tespit edilen 13 olgu çalışmaya alındı. Karaciğer dışı sorunları nedeniyle kaybedilen üç karaciğer yaralanmalı olgu ile ameliyatsız takip ve tedavi edilen karaciğer yaralanmalı olgular bu çalışmaya alınmadı. Kanama ve safra peritoniti saptanan hastalar iki gruba ayrıldı. Grupların serum bilirubin ve transaminaz seviyeleri değerlendirildi. Istatistiksel karşılaştırma Mann-Whitney U testi ile yapıldı.Bulgular: Yaralanma nedenleri 13 hastanın birinde yüksekten düşme, ikisinde araç içi trafik kazası ve 10’unda araç dışı trafik kazası idi. Toplam yedi olguda yaralanma sağ lob kubbe kısmına yakın alanda idi ve hepsi travma sonrası birinci gün ameliyat edilmişlerdi (Kanama Grubu). Bu grupta ortalama total bilirubin düzeyi 0,77±0,09 mg/dl ve karaciğer enzimleri (AST/ALT) 772±396/ 608±266 U/L idi. Karaciğer yaralanması nedeni ile ameliyatsız olarak izlenen altı olguya safra peritoniti nedeni ile geç laparatomi uygulanmıştı (Safra Grubu). Safra grubunda olguların ortalama ameliyata alınma zamanı travmadan sonra 3. gün (2-5 gün) idi. Bu grupta ortalama total bilirubin düzeyi 3,51±2 mg/dl, karaciğer enzimleri ise (AST/ALT) 1019±717/723±369 U/L idi. Bir olguda karaciğer sağ lob posterior-inferior kenarda, beşinde ligamentum falsiforme (dördünde sağında, birinde solunda), interlober fissür alanlarında yaralanma tespit edildi. Safra grubundaki olguların bilirubin artışı istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0.001).Sonuç: Karaciğer yaralanmalarının ameliyatsız tedavilerinde özellikle ligamentum falsiforme yakınlarındaki laserayonlarda safra sızıntısı ihtimali göz önünde bulundurulmalıdır. Karında artan hassasiyet ve serum bilirubin değerlerinde artış durumunda laparatomi gerekir. Ligamentum falsiforme karaciğeri majör damar yaralanmalarından korurken, akselerasyon/deselerasyon yaralanmalarında ise parenkim laserasyonunun nedeni olabilir.
Keywords: Çocuk; Peritonit; Kazalar; trafik; Düşme kazaları; Yaralar; delici olmayan; Karaciğer; Laparotomi; Geriyedönük çalışma