Ovariektomize ve diabetik ratlarda E vitamini ve 17-B;; estradiolün lipit peroksidasyon seviyesi ile plazma lipit değerleri üzerine etkileri - Ulas, Mustafa; Çay, Mehmet (My University, 2009)
Bu çalışmada, ovariektomili ve diabetli ratlarda 17-? estradiol (E2) ve E vitamininin plazma glikoz, lipit profili ve lipit peroksidasyonu üzerindeki etkileri araştırıldı. Çalışmada, 70 adet Wistar albino dişi ratlardan rastgele 7 grup oluşturuldu. Grup 1: Kontrol, Grup 2: Ovariektomi + diabet, Grup 3: Ovariektomi + diabet + E2, Grup 4: Ovariektomi + diabet + E2 + E vitamini, Grup 5: Ovariektomi, Grup 6: Ovariektomi + E2 ve Grup 7: Ovariektomi+ E2 + E vitamini olarak ayrıldı. Altmış rata ovariektomi yapıldı. Ovariektomiden on beş gün sonra, diabet oluşturmak için, ratlara 45 mg/kg tek doz streptozotosin (STZ) intraperitonal (I.P.) olarak enjekte edildi. Diabet oluşumunu takiben, E2 (40 ?g/kg/gün) grup 3, 4, 6 ve 7’ye derialtı (S.C.) verildi; ilaveten E vitamini (100 mg/kg/gün) grup 4 ve 7’ye I.P. olarak olarak yirmisekiz gün süreyle verildi. Çalışmadan elde edilen verilere göre, ovariektominin etkisine bağlı olarak grup 1’e kıyasla grup 5’ te; glikoz, total kolesterol (TK), düşük dansiteli lipoprotein-kolesterol (LDL-K), çok düşük dansiteli lipoprotein-kolesterol (VLDL-K), trigliserit (TG), plazma ve eritrosit malondialdehit (MDA) seviyeleri artmış (p<0.001), fakat yüksek dansiteli lipoprotein-kolesterol (HDL-K, p<0.001) seviyesi azalmıştır. Ovariektominin olumsuz tablosuna karşı, E2 veya E2 + E vitamini verilen grupların (grup 6 ve 7); glikoz (p<0.01), TK (p<0.05, p<0.001), LDL-K, VLDL-K, TG (p<0.001), plazma ve eritrosit MDA (grup 7, p<0.001, p<0.01) seviyeleri azalmış iken HDL-K (p<0.001) seviyesi ise artmıştır. Diabetin ve ovariektominin etkilerine bağlı olarak, grup 5’e kıyasla grup 2’nin glikoz, TK, LDL-K, VLDL-K, TG, glikozillenmiş hemoglobin (HbA1c), plazma ve eritrosit MDA seviyeleri artmış (p<0.001), HDL-K seviyesi (p<0.01) ise azalmıştır. Diabet ve ovariektominin olumsuz etkilerine karşı, E2 veya E2 + E vitamini verilen grupların (grup 3 ve 4); glikoz, TK, LDL-K, VLDL-K, TG, HbA1c (p<0.001), plazma ve eritrosit MDA (grup 4, p<0.001) seviyeleri azalmış iken, HDL-K seviyesi (p<0.01, p<0.001) ise artmıştır. Sonuç olarak, E2 veya E2 + E vitamini verilmesiyle, ovariektomili ve diabetli ratlarda bozulmuş lipit profili ve lipit peroksidasyon artışı sonucu oluşabilen ateroskleroz riski azaltılabilir.
Keywords: E vitamini; yem zenginleştiriciler; lipit peroksidasyonu; hayvan yemleme; östradiol; diyabet; sıçan; kan parametreleri; malondialdehit; kan plazması; kısırlaştırma; ovariektomi