ASYA HUN DEVLETİ’NDE ATIN YERİ VE ÖNEMİ - Ozturk, Murat (My University, 2014)
Sanayi devrimi öncesinde klasik toplumlar için askeri ve ekonomik yönden en değerli mallardan biri attır. At; katır, deve gibi diğer binek hayvanlarında bulunmayan özelliklere sahiptir. Hız ve dayanıklılığı aynı bünyede barındıran at ancak geniş çayırlarda yetiştirilebilir. Böyle çayırlara da ancak konargöçer toplumlar sahip olabilir. Çünkü yerleşik toplumlar bu verimli ve geniş sahaları tarım arazisi olarak kullanmışlardır. Ekonomik açıdan bakıldığında bazı iktisadi faaliyetlerde at kullanılır. Bu iktisadi faaliyetlerin başında taşımacılık gelir. Konargöçer toplumlar için de taşımacılık hayvanları değerlidir. Ancak atın ekonomik yönden daha fazla bir değeri vardır. Bu da iyi cins atların komşu devletlere satılarak gelir getirmesidir. Bu iki yönüyle at, Asya Hunları için değerli bir maldır. At üreten Moğollar, Yüeçiler gibi başka toplumlar da var olmasına rağmen Asya Hunları Çin ile bu devletler arasında bulunduğu için, bölgede at ticaretini kontrol eden devlet olmuştur. Atın ekonomik değerinin yanında önemli bir savaş aracı olma özelliği Hun ordusunun en büyük gücüdür. Bu gücü ortaya çıkaran bir diğer unsur da Hun askerlerinin at kullanma becerisidir. Bu beceri ve çok sayıda at üretimi birleşince, önünde durulması zor, hızlı ve güçlü bir ordu ortaya çıkmıştır. Çin ordusuna benzemeyen bu ordu ile Hunlar, Çin sınırında yağma akınları yapmış, Çin'e ve diğer komşularına karşı büyük zaferler kazanmışlardır. Asya Hunları bir anlamda bölgede at üretiminde tekel oldukları için, hem askeri zaferler hem de iktisadi başarılar kazanmışlardı
Keywords: Tarih; Asya Çalışmaları