ENDEMİK CENTAUREA FENZLİİ REİCGART AKENLERİNİN BİYOTEKNOLOJİK YÖNTEMLERLE BİYOKİMYASAL İÇERİĞİNİN BELİRLENMESİ - GÜLTEKİN, NEŞE SÜRÜCÜ (Fırat Üniveristesi, 2024)
Tüm dünya ülkelerinde olduğu gibi, Türkiye'de de yüzyıllardır birçok bitki türü tedavi amacıyla halk arasında yaygın olarak kullanılmaktadır. Ülkemiz bitki çeşitliliği açısından zengin bir ülkedir. Compositae familyasının Türkiye'deki en büyük cinsi Centaurea L.'dır. Centaurea fenzlii Reicgardt'in bitkisinin kök gövde yaprak ve diğer kısımları ile ilgili pek çok araştırma yapılmışken, akenleri ile ilgili antioksidan kapasiteleri ve biyokimyasal içerikleri belirlenmesi ile ilgili çalışmaya rastlanılmamıştır. Yapılan çalışmada bitki türünün akenlerinde ?-sitosterol, rosmarinik asit ve linoleik asit içeriğinin oldukça yüksek miktarlarda olduğu, cinnamik asidin ise çok düşük miktarlarda analiz edildiği görülmüştür Ayrıca bu türün gallik asit, vanilik asit ve kafeik asit içeriklerine sahip olduğu görülmektedir. Yağ asitlerinden oleik asit miktarı da % 26,37 oranında bulunmuştur. Aynı zamanda türün palmitik asit, stearik asit, stigmasterol. ?-tokoferol ve K1 içeriklerine sahip olduğu görülmüştür. Bitkinin içerdiği fenolik bileşikler, flavonidler, yağ asitleri, vitaminler ve antioksidan maddeler sayesinde son yıllarda fitoterapide, farmakolojide, gıda ve kozmetik ürünlerinde belirli oranlarda kullanılabileceği, bu konuda yapılacak olan bilimsel çalışmalara yön vereceği saptanmıştır.

As in all countries of the world, many plant species have been widely used among the public for therapeutic purposes in Turkey for centuries. Our country is rich in plant diversity. The largest genus of the Compositae family in Turkey is Centaurea L.. While many studies have been conducted on the roots, leaves and other parts of the Centaurea fenzlii Reicgardt plant, no studies have been found on the determination of antioxidant capacities and biochemical contents of its achenes. In the study, it was observed that the contents of ?-sitosterol, rosmarinic acid and linoleic acid were analyzed in very high amounts in the achenes of the plant species, while cinnamic acid was analyzed in very low amounts. It is also seen that this species has gallic acid, vanillic acid and caffeic acid contents. The amount of oleic acid among fatty acids was found to be 26.37%. It also contains palmitic acid, stearic acid, stigmasterol. It has been found to have ?-tocopherol and K1 contents. Thanks to the phenolic compounds, flavonoids, fatty acids, vitamins and antioxidant substances contained in the plant, it has been determined in recent years that it can be used in certain amounts in phytotherapy, pharmacology, food and cosmetic products, and will direct the scientific studies on this subject.
Determination of biochemical content of endemik Centaurea fenzlii Reicgart achenes using biotechnological methods
Keywords: Biyoteknoloji