Sanal Gerçeklik Uygulamasının Diyabetik Ayak Pansumanına Bağlı Ağrı ve Anksiyete Üzerine Etkisi: Randomize Kontrollü Çalışma - Aktura, Seher Çevik; Kayaoğlu, Gamze (My University, 2026)
Amaç: Araştırmanın amacı sanal gerçeklik uygulamasının diyabetik ayak pansumanına bağlı ağrı ve anksiyete üzerine etkisinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntemler: Araştırma Türkiye’nin doğusunda bulunan bir hastanenin diyabetik ayak servisinde randomize kontrollü olarak yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini hastanenin diyabetik ayak servisinde takip edilen ve araştırmaya alınma kriterlerine uyan hastalar oluşturmuş ve araştırma 67 hasta ile tamamlanmıştır. Veriler, Kişisel Tanıtım Formu, Görsel Analog Skala ve Durumluk Kaygı Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Veriler Google Forms aracılığıyla araştırmacınınn soruları sorup işaretlemesi ile toplanmıştır. Deney grubundaki hastalara pansuman sırasında sanal gerçeklik gözlüğü aracılığıyla motivasyonel video izletilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatiksel yöntemleri yanı sıra, Ki-kare testi ve bağımsız gruplarda t test kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmada deney grubundaki hastaların son test Görsel Analog Skala puan ortalamalarının kontrol grubundaki hastalardan anlamlı düzeyde daha düşük olduğu ve aralarındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (Deney: 3,97±1,93, Kontrol: 5,27±1,3, p<0,005). İki grubun Durumluk Kaygı Ölçeği son test ortalamaları arasındaki farkın ise istatistiksel olarak anlamlı olduğu ve deney grubundaki hastaların anksiyete düzeyinin daha düşük olduğu görülmüştür (p<0,005). Sonuç: Elde edilen bulgular, sanal gerçeklik uygulamasının hem ağrı hem de anksiyete düzeylerinde anlamlı bir azalma sağladığını ortaya koymuştur. Sanal gerçeklik uygulamasının dikkat dağıtıcı bir uyaran olarak algılanması, bireyin ağrıyı ve kaygıyı algılama sürecine müdahale ederek bu olumsuz deneyimlerin şiddetini azaltmada etkili olabileceğini göstermektedir.
Keywords: Hemşirelik