RESISTIVE RANDOM ACCESS MEMORY (RRAM) DEVICES - ARIF, BILAL (Fırat Üniveristesi, 2021)
Bu tezde metal oksit bazlı memristör aygıtlar araştırılmıştır. Döngüden döngüye ve aygıttan aygıta kötü hata denetimi ve düşük açma/kapama oranı, memristör aygıtlarıyla ilgili kritik sorunlardır. Aygıtlar iki elektrot arasında çinko oksit ara tabaka oluşturularak FTO üzerinde ürettildi. Çinko oksit (ZnO) ince filmlerini kalınlık ve kısmi oksijen basınç oranı gibi çeşitli ortam koşullarını değiştirerek püskürtme tekniğiyle elde edildi. ZnO ince filmin kalınlık, oksijen kısmi basıncının oranı, katkılamanın ve anahtarlama oksitindeki ara tabakadaki değişimin etkileri incelenmiştir. Bu tezde üretilen tüm cihazlar bipolar anahtarlama göstermektedir. S1-S3 aygıtları arasındaki kalınlık değişimi, açma/kapama oranında bir gelişme göstermektedir. Kalınlığın 300 nm'den 700 nm'ye artmasıyla, anahtarlama mekanizması bir arayüz tipinden filament tipi anahtarlamaya dönüşür. Benzer şekilde, S4-S6 aygıtları için kısmi oksijen basınç artışı, dirençli aygıtlarını anahtarlama özelliklerinde bir değişiklik gösterir. Oksijen basıncının artmasıyla direnç oranı iyileşmiş olsa da diğer yandan yüksek direnç durumundaki (HRS) varyasyon da artmıştır. En yüksek açma/kapama oranı S5 numunesi için 0.1 V'de okunan ?82x değeri elde edilmiştir. Katkılamanın etkisini araştırmak için %3 katkılı ZnO püskürtme hedefi kullanılarak Al/ZnO:Co/FTO aygıtı üretildi. Daha yüksek katkılama konsantrasyonu nedeniyle zayıf bir anahtarlama performansı gözlemlendi. S7-S12 katkılı numunelerin anahtarlama performansını iyileştirmek için için püskürtme koşulları değiştirilmiş ve I-V karakteristikleri ölçülmüştür. Tutma grafiği tatmin edici bir performans gösterir ve aygıtı verileri 1000 saniye boyunca tutabilir. Tüm sonuçlar içinde en yüksek açma/kapama oranı -0.5 V'de okunan ?102x, S11 numunesi için bulundu. Ayrıca anahtarlama oksit içindeki ara tabakanın etkisi araştırılmıştır. 300 nm çinko oksit tabakasının ortasında 3nm kalınlığında (Cu, Al, GO) tabakası ile gömülü üç farklı cihaz üretildi. Cu arayüzey katmanına sahip aygıtı zayıf bir anahtarlama davranışı gösterirken, grafen oksitli (GO) aygıt, gelişmiş ve kararlı bir bipolar anahtarlama gösterir. Bunların dışında farklı anahtarlama modelleri, schottky, poole-frenkel gibi akım iletim mekanizmaları ve uzay yükü sınırlı iletim mekanizmaları incelenmiştir. Ayrıca, filamentli iletimin homojen arayüz tipi iletime dönüştürülmesi modeli ayrıntılı olarak tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Memristör, Çinko Oksit, Grafen Oksit, Titanyum Dioksit, Püskürtme

In this thesis, we have investigated the metal oxide based memristor devices. Poor cycle to cycle and device to device redundancy and low on/off ratio are the critical problems with the memristor devices. We fabricated the devices on FTO substrate with zinc oxide sandwich between the two electrodes. Zinc oxide thin films were deposited on substrate using sputtering under the various ambiance conditions. Those conditions included change in thickness and oxygen partial pressure. Top contact was made using thermal evaporation of Al metal through the metal shadow mask onto the substrate. The effects of change of thickness, oxygen partial pressure, doping in ZnO and intermediate layer in switching oxide were studied. All the devices fabricated in this thesis show bipolar switching. The variation of thickness through devices (S1-S3) shows an improvement in on/off ratio. With increase in thickness from 300nm to 700nm the switching mechanism change from filament type switching to interface type switching. Similarly, the oxygen partial pressure increase for the devices (S4-S6) shows a change in resistive devices switching properties. Although with an increase in oxygen pressure the resistance ratio has improved but on the other hand variation in high resistance state (HRS) has also increased. The highest on/off ratio of ?82x read at 0.1 V was obtained for sample S5. In order to investigate the effect of doping Al/ZnO:Co/FTO devices were fabricated using 3% doped ZnO sputter target. A poor switching performance was observed due to higher concentration of doping. To improve the switching performance of the doped samples sputtering conditions were changed for devices (S7-S12) and their I-V characteristics were measured. The retention graph shows satisfactory performance and the device can hold the data for 1000s. Overall highest on/off ratio of ?102x read at -0.5 V was found for the sample S11. In addition, the effect of intermediate layer inside the switching oxide was investigated. Three different devices embedded with layer of (Cu, Al, GO) with thickness of 3nm half way between the 300nm zinc oxide layer were fabricated. The device with Cu interfacial layer shows a poor switching behavior whereas the device with graphene oxide (GO) shows an improved and stable bipolar switching. Apart from these, different switching models, current conduction mechanisms such as schottky, poole-frenkel and space charge limited conduction mechanisms were investigated. Furthermore, the model for conversion of filamentary conduction into homogenous interface type conduction was discussed in detail. Keywords: Memristor, Zinc Oxide, Graphene Oxide, Titanium Dioxide, Sputtering
Direnç esaslı rastgele erişim belleği (RRAM) aygıtları
Keywords: Fizik ve Fizik Mühendisliği