Siyanür ve tiyosiyanatın farelerde bazı toksikokinetik parameterinin araştırılması - Tanyıldızı, Sadettın; Pirinçci, İbrahim; Kaya, Sezai; Traş, Bünyamin; Yersan, Ender (My University, 1998)
Bu çalışmada deneysel olarak siyanür zehirlenmesi oluşturulan farelerde siyanür ve tiyosiyanatın bazı tok-sikokinetik parametreleri incelenmiştir. Araştırmada, ağırlıkları 40-50 g arasında olan 200 fare kullanıldı. Sodyum si¬yanürün 0.1, 0.2, 0.4 ve 0.8 mg/kg dozlarında periton içi verilmesinden sonra, 6, 12, 30, 60, 120, 240, 360 ve 720. da¬kikalarda alınan kan örneklerinde siyanür ve tiyosiyanat düzeyi belirlenerek, bunların dağılım dönemi yarı-ömrü, atılım dönemi yarı-ömrü, eğri altında kalan alan (EAA) ve ortalama kalış süresi gibi bazı toksikokinetik parametreler be¬lirlendi. Kullanılan doza göre, kandaki siyanür düzeylerinin dağılım dönemi yarı-ömürlerinin sırasıyla, 0.0410.02, 0.05+0.009, 0.06+0.008 ve 0.08+0.01 saat; atılım dönemi yarı-ömürlerinin sırasıyla 3.0610.14, 2.3610.02, 2.3310.03 ve 2.2810.06 saat; doruk yoğunluğa ulaşma süresinin 12 dakika ve doruk siyanür düzeylerinin sırasıyla 0.153, 0.308, 0.350 ve 0.376 |ig/ml olduğu belirlendi. Buna ilaveten, ortalama kalış sürelerinin yine sırasıyla, 4.5310.20, 3.50±0.03, 3.4610.05 ve 3.4310.12. saat ve EAA1 in dozlara göre sırasıyla, 33.5012.62, 45.4011.84, 48.9112.77 ve 58.4712.54 jig.saat/ml olduğu hesaplandı. Kan tiyosiyanat düzeylerine ait dağılım dönemi yarı-ömürlerinin sırasıyla, 0.0710.008, 0.0910.005, 0.0910.005 ve 0.1810.05 saat; atılma dönemi yarı-ömürlerinin sırasıyla, 62.80+19.36, 25.79+2.65, 14.4810.41 ve 14.5310.80 saat; kanda doruk yoğunluğa ulaşma süresinin 120 dakika ve doruk tiyosiyanat de¬ğerlerinin dozlara göre sırasıyla 0.265, 0.246, 0.408 ve 0.444 |ig/ml olduğu belirlendi. Bunun yanında, kandaki or¬talama kalış sürelerinin sırasıyla, 90.27127.95, 37.3713.83, 21.04+0.59 ve 21.2711.17 saat; EAA değerlerinin sı¬rasıyla, 79.13154.19, 28.06115.38, 8.9210.45 ve 89.22149.91 ng.saat/ml olduğu hesaplandı.
Keywords: Fareler; kinetik; toksik maddeler; kan analizi; toksisite; tiyosiyanatlar; siyanür