ŞİZOFRENİ TANILI HASTALARIN BİRİNCİ DERECEDEN AKRABALARINDA PARASİNGULAT SULKUS UZUNLUĞU VE POSTERİOR SİNGULAT KORTEKS HACİMLERİNİN KONTROL GRUBU İLE KARŞILAŞTIRILMASI - YAPAR, BUĞRA (Fırat Üniveristesi, 2025)
Şizofreni tanılı bireylerde beyin görüntüleme yöntemleriyle saptanan morfolojik farklılıklar, hastalığın kalıtsal etiyolojisini aydınlatmak ve yeni yapısal endofenotip adayları belirlemek adına hastalarının birinci derece yakınlarında da araştırılmaktadır. Bu konuda yapılan çalışmalarda, hastalar ve yakınlarının birtakım beyin bölgelerinde, birbiriyle benzeşen ve normal morfolojiden ayrışan yapısal faklılıklar tespit edilmiştir. Psikoz alanında yapılmış akraba çalışmalarından elde edilen bilgiler ışığında; tez çalışmamızda parasingulat sulkus (PCS) uzunluğu ve posterior singulat korteks (PCC) hacimlerinin, şizofreni hastalarının psikoz benzeri yaşantı (PLE) deneyimleyen birinci derece akrabaları ile PLE deneyimleyen sağlıklı kontrol grubunda manyetik rezonans görüntüleme (MRG) yöntemiyle karşılaştırılması amaçlanmıştır. Çalışmamıza Fırat Üniversitesi Hastanesinin psikiyatri polikliniğine ayaktan başvurmuş ya da psikiyatri servisinde yatarak tedavi görmüş şizofreni hastalarının 35 birinci derece akrabası ve birinci derece akrabalarında psikotik bozukluk tanısı bulunmayan 35 sağlıklı kontrol dahil edildi. Katılımcıların, ruhsal açıdan sağlıklı oldukları DSM-5 Bozuklukları İçin Yapılandırılmış Klinik Görüşme Formu-Klinisyen Versiyonu (SCID-5- CV) ile belirlendi. Ardından, Sosyodemografik ve Klinik Veri Formu uygulandı. Katılımcıların psikoz benzeri yaşantıları, Toplumda Psişik Yaşantıları Değerlendirme Ölçeği'nin (TPYÖ-42) pozitif alt ölçeği ile değerlendirildi. PCS uzunlukları ve PCC hacimleri ise, MRG ile ölçüldü. Elde edilen verilerin analizi için SPSS 22 paket programı kullanıldı. Şizofreni hastalarının birinci derece akrabalarının bulunduğu vaka grubunda, PLE'leri değerlendiren TPYÖ-42'nin pozitif alt ölçek puanları ve bu puanlarla aynı anlama gelen ağırlıklandırılmış pozitif semptom şiddet boyut puanları kontrol grubundan anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. PCS uzunlukları ve PCC hacimleri bakımından vaka ve kontrol grupları arasında belirgin bir farklılık bulunmasa da vaka grubunda, sol parasingulat sulkus uzunluğu ile pozitif psişik yaşantı sayısı, pozitif psişik yaşantı alt ölçek puanı ve ağırlıklandırılmış pozitif semptom şiddet boyutu arasında negatif yönde anlamlı korelasyon saptanmıştır. Kontrol grubunda ise PCS uzunluğu ile mukayese edilen ölçek değerleri arasında herhangi bir ilinti saptanmamıştır. Literatürde, şizofreni hastalarının yakınlarında PCS uzunluğu ve PCC hacimlerinin araştırıldığı az sayıda makale bulunmaktadır. Çalışmamızın, şizofreni hastalarının akrabalarında PCS uzunlukları ile PLE'ler arasındaki ilişkinin araştırıldığı ve anlamlı sonuçların elde edildiği literatürdeki ilk çalışma olduğu düşüncesindeyiz. Elde ettiğimiz sonuçların, hasta grubunun da içinde olduğu ve daha fazla katılımcının dahil edildiği çalışmalarla desteklenmeye ihtiyacı vardır. Anahtar Kelimeler: Şizofreni, Manyetik Rezonans Görüntüleme, Psikoz Benzeri Yaşantılar, Parasingulat Sulkus, Posterior Singulat Korteks

Morphological differences identified through neuroimaging in individuals diagnosed with schizophrenia are also being investigated in their first-degree relatives to shed light on the hereditary etiology of the disorder and to identify potential structural endophenotype candidates. In studies conducted on this subject, structural abnormalities that deviate from normal morphology and are similar between patients and their relatives have been identified in certain brain regions. In light of findings from family studies in the field of psychosis, this study aims to compare, via magnetic resonance imaging (MRI), the paracingulate sulcus (PCS) length and posterior cingulate cortex (PCC) volume among first-degree relatives of schizophrenia patients who experience psychosis-like experiences (PLEs) and a healthy control group, also experiencing PLEs. The study included 35 first-degree relatives of schizophrenia patients who were either treated as outpatients or inpatients at Fırat University Hospital's psychiatry clinic, and 35 healthy controls without a family history of psychotic disorders. Participants' healthy mental status was determined using the Structured Clinical Interview for DSM-5 Disorders – Clinician Version (SCID-5-CV). Subsequently, the Sociodemographic and Clinical Data Form was administered Psychosis-like experiences were assessed using the positive subscale of the Community Assessment of Psychic Experiences (CAPE-42), while PCS lengths and PCC volumes were measured via MRI. Data were analyzed using the SPSS 22 statistical software package. In the case group including first-degree relatives of schizophrenia patients, the positive subscale scores of the CAPE-42 and the corresponding weighted positive symptom severity dimension scores were significantly higher than those of the control group. Although no significant differences were found between the groups in terms of PCS length or PCC volume, a significant negative correlation was observed in the case group between left PCS length and the number of positive psychotic experiences, positive subscale scores, and the weighted positive symptom severity dimension. In the control group, no correlation was found between PCS length and the corresponding scale values. There are only a few studies in the literature investigating PCS length and PCC volumes in relatives of individuals with schizophrenia. We believe that our study is the first in the literature to investigate the relationship between PCS length and psychosis-like experiences (PLEs) in relatives of individuals with schizophrenia and to report significant findings. Our results need to be supported by future studies involving larger sample sizes and including patient groups as well. Keywords: Schizophrenia, Magnetic Resonance Imaging, Psychosis-Like Experiences, Paracingulate Sulcus, Posterior Cingulate Cortex
A comparative study of paracingulate sulcus length and posterior cingulate cortex volumes in first-degree relatives of schizophrenia patients and healthy controls
Keywords: Psikiyatri