YAHYA (RIZÂ) EFENDİ'NİN GÜLZÂR-I AŞK-I İLAHİ ADLI ESERİ VE ŞİİRLERİNDE ALLAH VE PEYGAMBER TASAVVURU - İLGİN, NURCAN (Fırat Üniveristesi, 2022)
Bu çalışma, 20. yüzyılda yaşayan ve 21. yüzyılın başlarında vefat eden Yahya Efendi'nin "Gülzâr-ı Aşk-ı İlahi" adlı eseri üzerine yapılmıştır. Yahya Efendi'nin elimizde bulunan bu eseri orijinalinin nüshalarından biridir. Yahya Efendi tarikat içerisinde yetişerek birçok mutasavvıf şairden etkilenmiş, bu etkileşimi kendi şiir potasında eriterek oldukça orijinal şiirler ortaya çıkarmıştır. Yahya Efendi tasavvuf geleneğine bağlı kalmıştır. Yunus Emre ve Niyâzî-i Mısrî gibi Hak âşıklarının yolundan gitmiştir. Çalışmamızda; Yahya Efendi'nin hayatı, hocaları, eserleri ve divanının tanıtılması amaçlanmıştır. Divanında Allah ve peygamber aşkını anlatan bazı şiirlerine öncelik verilip Allah Teâlâ'yı ve Hz. Peygamber'i nasıl anlattığı ve bunlara dair nasıl bir tasavvura sahip olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca bu çalışmada ilahi divanının tamamına yer verilmiştir. Yapılan bu tez ile hakkında pek fazla bilgi bulunmayan Yahya Efendi'yi daha yakından tanıma ve tanıtma imkânına kavuşulmuş, üstelik divanını incelemenin ileride yapılacak olan akademik çalışmalara da katkı sağlayacağı beklentisi hâsıl olmuştur.

This study was carried out on the Yahya Efendi's work named "Gülzâr-ı Aşk-ı Divine", who lived in the 20th century and died at the beginning of the 21st century. This work of Yahya Efendi that we have is one of the copies of the original. Yahya Efendi was influenced by many Sufi poets by growing up in the sect, and he melted this interaction into his own poetry pot and created quite original poems. Yahya Efendi adhered to the tradition of Sufism.. He has followed the path of lovers of Allah, such as Yunus Emre and Niyazi-i Mısri. In our study; It is aimed to introduce Yahya Efendi's life, teachers, works and divan. In his divan, some of his poems describing the love of Allah and the prophet were given priority, and it was tried to determine how he described Allah Almighty and the Prophet and what kind of imagination he had about them. In addition, in this study, the whole of the divine divan is included. With this thesis, it was possible to get to know and introduce Yahya Efendi, for whom there is not much information, and the expectation that analyzing his divan will contribute to future academic studies has emerged.
The imagination of Allah and the prophet in the work and poems Yahya (Rıza) efendi called Gulzâr-i Aşk-i ilahi
Keywords: Din; Sanat Tarihi; Türk Dili ve Edebiyatı