Ovariektomize ve diabetik ratlarda e vitamini ve 17-? estradiolün bazı hematolojik parametreler üzerine etkileri - Çay, Mehmet; Tamser, Mustafa (My University, 2008)
Son zamanlarda yapılan çalışmalarda, postmenopozal diabetiklerde lipit peroksidasyon ve glikozilasyondaki artış, kanın şekilli elamanlarını olumsuz etkileyeceği ve bundan dolayı vasküler bozukluklara neden olacağı bildirilmiştir. Bu çalışmada, ovariektomili ve diabetli ratlarda estradiol (E2) ve E vitamininin bazı hematolojik değerler üzerindeki etkileri araştırıldı. Bu amaçla, 200 g ağırlığında 70 adet Wistar albino dişi ratlardan, 7 grup oluşturuldu. Bunlar; 1. kontrol grubu, 2. Ovariektomi + diabet grubu, (ovariektomili ratlara, 45 mg/kg streptozotosin intraperitonal verilerek diabet oluşturuldu), 3. Ovariektomi + diabet+E2 grubu, 4. Ovariektomi + diabet+ E2+E vitamini grubu, 5. Ovariektomi grubu, 6. Ovariektomi+E2 grubu, 7. Ovariektomi+E2+E vitamini grubuna ayrıldı. 28 gün süreyle 3., 4., 6. ve 7. gruplara 17-? Estradiol (40 µg/kg/gün) derialtı, 4. ve 7. gruplara E vitamini (100 mg/kg/gün) intraperitonal uygulandı. Çalışma sonunda, ratlardan alınan EDTA'lı kan örneklerinden bazı kan parametrelerine bakıldı. Elde edilen verilere göre, 5. grup ile 2. grup kıyasladığında diabetin etkisine bağlı olarak akyuvar sayısı, hematokrit (p<0.001) ve ortalama alyuvar hacmi (MCV) değerlerinde (p<0.01) önemli bir artış gözlendi. İkinci grup ile 3. ve 4. grup kıyasladığında E2 ve E vitaminin etkisine bağlı olarak hematokrit ve MCV (p<0.05) değerlerinde anlamlı bir azalma görüldü. Üçüncü grup ile 4. grup kıyasladığında E vitaminin etkisine bağlı olarak hematokrit ve MCV (p<0.05) değerlerinde anlamlı bir azalma görüldü. Beşinci grup ile 6. grup kıyaslandığında, hematokrit değer ve MCV (p<0.01) değerlerinde anlamlı bir azalma görüldü. Tüm gruplarda alyuvar sayısı, hemoglobin miktarı, ortalama alyuvar hemoglobini (MCH), ortalama alyuvar hemoglobin konsantrasyonunda (MCHC) önemli farklılık bulunmadı. Çalışma sonuçlarına göre, ovariektomili ve diabetli ratlara E2 ve E vitamini uygulanması artmış akyuvar, hematokrit ve MCV seviyesini normal sınırlara getireceği ifade edilebilir.
Keywords: E vitamini; hematokrit; hemoglobin; hematoloji; östradiol; deney hayvanları; sıçan; deneysel diabetikler; hayvan modelleri; akyuvar sayısı; ovariektomi