GENÇ KIZLARDA DEĞİŞİK SPOR TİPLERİNİN HEMATOLOJİK, BİYOKİMYASAL VE BAZI SOLUNUM PARAMETRELERİNE ETKİSİ - KOÇ, SELAHATTİN (Fırat Üniveristesi, 1997)
Değişik spor tiplerinin 16 yaş grubundaki genç kızlarda hematolojik, biyokimyasal ve bazı solunum parametreleri ile MaxV02'ünü nasıl etkilediğinin belirlenebilmesi amacıyla planlanan araştırma, aralarında boy ve ağırlık yönünden farklılık bulunmayan toplam 42 genç kız (kontrol=12, atletizm=18, basketbol=12) üzerinde gerçekleştirildi. Çalışmaya katılan bütün bireylerden alınan kan örneklerinde, hematolojik ve biyokimyasal parametrelerin analizi yapıldı. Solunum fonksiyon testleri spirometrede kuru sistemle tayin edilen deneklerin, MaxV02'leri indirekt metodla belirlenirken, araştırmaya alınan kız sporcuların antrenman öncesi ve bir saatlik antrenman sonrası, taze idrar örnekleri proteinüri yönünden incelendi. Sporcuların idrar sedimentleri ışık mikroskobu altında x40'lık büyütmeyle hematüri açısından direkt inceleme yapılarak değerlendirildi. MCV, MCHC, lökosit, trombosit ve kalsiyum düzeyleri spor gruplarının her ikisinde de, eritrosit, hematokrit, MCH, fosfor, total protein ve albumin değerleri ise sadece basketbol sporu yapanlarda kontrol grubuna göre daha yüksek seviyelerde bulundu. Spor gruplarının kendi aralarındaki mukayesesinde eritrosit, hematokrit, kalsiyum, fosfor ve albumin parametreleri basketbol grubu lehine, atletizm sporu yapanlardan anlamlı farklılıklar gösterdi. MCHC yüzdeleri ise atletizm grubunda, basketbol grubuna oranla daha yüksek olarak belirlendi. FVC, FEVı, MW ve MaxV02 her iki spor grubunda da, kontrol grubuna göre önemli derecede artmış olarak tesbit edildi. 62 Bir saatlik antrenman sonrası, atletizm sporu yapanların %66.6 sında hematüri, %22.2'sinde proteinüri gelişirken, basketbol sporcularında hematüri oranı %100, proteinüri oranı ise %33.3 seviyesinde bulundu. Araştırmada elde edilen bulgular, yetişkinlerde görülen spora bağlı hematüri ve proteinürinin genç kızlarda da oluştuğunu göstermektedir. Genel olarak çalışmanın sonucunda atletizm ve basketbol sporunun genç kızlarda bazı hematolojik, biyokimyasal ve solunum parametreleri ile MaxV02'ünü önemli ölçüde artırdığı, ancak bu artırıcı etkinin basketbol sporunda daha belirgin olduğu kanısına varıldı.

This study was carried out to invastigate the effects of varios sports on some haematological, biochemical and respiratory parameters and MaxVo2 in the young girls age 16 years. The study was conducted on forty-two young girls including 12 controls, 18 athlets and 12 basketball players not showing any differences in terms of height and weihgt. The blood samples from the girls were haematologically and biochemically analyzed. Some respiratory parameters were measured by dry spirometer system. MaxV02 was indirectly determined. The urinary samples from all the subjects immediately before antrenman and after an antrenman for one hour were examined in terms of proteinuria. The urinary sediments were directly controlled for haematuria by using x40 under light microscope. MCV, MCHC, leucocyte, platelet and calcium levels were higher in both sports whereas erythrocyte, haematocrit, MCH, phosphorus, total protein and albumin were higher in only the basketball players than the control groups. Erythrocyte, haematocrit, calcium, phosphorus and albumin levels were found to be higher in the basketball players than athletics. MCHC level were found to be higher in the athletic players than basketball. FVC, FEVi, MW and MaxV02 were higher in both sports compared with the control group. 64 Haematuria and proteinuria were observed in the 66.6% and 22.2% of the athletics, and 100% and 33.3% of the basketball players, respectively. In conclusion, haematuria and proteinuria may occur not only in adults but also young girls. Also, the sports athletics and basketball cause significant increases in some haematological, biochemical and respiratory parameters and MaxV02 in young girls even though this increasing effect is more obvious in basketball.
Keywords: Spor; Sports