3 EKİM AVRUPA BİRLİĞİ'NE GİRİŞ SÜRECİNDE ULUSAL TELEVİZYON KANALLARINDA YER ALAN HABER VE YORUMLARIN İZLEYİCİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ - AŞKIN, NİDA (Fırat Üniveristesi, 2007)
Avrupa Birliği'ne tam üyelik konusu Türkiye için 31 Temmuz 1959 yılından başlayıp 3 Ekim 2005 yılına ve günümüze kadar süre gelmiştir. Avrupa Birliği başlangıçta 6 üyeli bir birlik olarak başlayıp geçen yıllarda genişleme süreçleriyle 27 üyeli bir oluşum haline gelmiştir. Türkiye, bu süreçte çeşitli zamanlarda üyelik başvurularında bulunmuş ve içinde bulunduğu ekonomik ve sosyal aksaklıklar nedenleriyle geri çevrilmiş ya da yarım kalmıştır. 3 Ekim 2005 tarihi Türkiye açısından tam üyelik müzakerelerine başlama tarihi olması sebebiyle oldukça önemlidir. Kitle iletişim araçları üstlendiği işlevleri açısından oldukça önemli bir yere sahiptir. Bu anlamda kitle iletişim araçlarının haber verme, bilgilendirme, eğitme, eğlendirme, denetim, eleştiri, ekonomik yaşama katkı sağlama, köprü olma, kamuoyu oluşturma, yönlendirme ve kamuoyunu yansıtma gibi önemli görevleri bulunmaktadır. Tez çalışmasında araştırma için 3 Ekim 2005 tarihinde Türkiye ile Avrupa Birliği arasında gerçekleştirilen tam üyelik müzakereleri ile ilgili haberler örnek olay olarak seçilmiştir. Kitle iletişim araçlarından televizyonda yer alan haberlerin bu süreçte kamuoyu oluşturma biçimleri, kullandıkları ifadeler ve bu ifadelerin halkın üzerindeki etkisini tespit etmek amacına yönelik olarak haberlerin analizi ile birlikte anket çalışması yapılarak 3 Ekim sürecinde izlenilen haberlerin toplumun üzerindeki kanaat oluşturma ve değiştirme anlamındaki gücü ölçülmeye çalışılmıştır. Ulusal televizyon kanallarından en çok izlendiği tespit edilen Kanal D, ATV ve Show TV'nin haber içerikleri incelenerek; 3 Ekim Avrupa Birliği müzakere sürecinde kamuoyunda bu süreci destekler nitelikte ve olumlu bir kanaat oluşturma amacına yönelik ifadelere yer verildiği, ayrıca Türkiye'nin karşısına sunulan şartlar ve engeller açısından ise diğer ülkelerle eşit olduğu yönünde fikir oluşturulmaya yönelik haberlere yer verildiği ve buradaki amacın ise kamuoyunda hâkim olan ?eşit davranılmadığı? yönündeki düşüncelerin değişmesi olduğu söylenebilir. Bunun birlikte Türkiye açısından 3 Ekim'de büyük bir zafer kazanıldığı ve bu sürecin ülke için tarihi bir dönemeç olduğu, Avrupa Birliği 'ne üyelik ile birlikte Türkiye'de gerek ekonomik ve gerekse sosyal açıdan birçok alanda ilerleme ve genişleme kaydedileceği yönünde mesajlar verildiği görülmektedir. Araştırmanın devamında anket çalışmasına yer verilerek haberlerde yer alan ifadelerle ve oluşturulmaya çalışılan kamuoyu ile izleyicinin düşünceleri karşılaştırılarak; kitle iletişim araçlarının haber ve bilgi verirken bilgilendirme işlevi açısından toplumun beklentilerini karşılayamadığı, toplumu yönlendirici ifadelere yer verdiği ancak bu ifadelerle belirli bir eğitim ve bilgi birikimine sahip olan kitle üzerinde daha önceden oluşmuş fikirleri değiştirme ve yönlendirme açısından etkili olamadığı ancak gündemdeki olay ve olgular ile ilgili gelişmeler hakkındaki düşüncelerin şekillenmesinde etkili olabildiği sonucuna varılmıştır.

The subject of full membership to European Union continue from July 31th 1959 to October 3rd 2005 and today. At begining, European Union had been a formation to twenty seven member with expand process. Turkey had recourse for membership at various time to EU but, it was rejected becouse of economics and social reasons. The October 3rd 2005 date is important becouse of start date for full membership discussions to European Union. The mass media have an important place with taking functions. In this meaning, mass media has got duties like giving news, informing, educating and entertaining, checking and criticisim, building a bridge, cıntributing to economic life, constituting, canalizing, reflecting public opinion? etc. In this thesis, the news relevant to the full membership negotiations between Turkey and EU that realized in October 3rd 2005 have been chosen as a case study. In this study, was tried measuring to power of the news at the meaning of reflecting and changing public opinion at October 3rd process and making inquiry to gether analysis of the news with aiming determined for forming public opinion, explanations for canalizing public opinion and effect on people of this explanations. News of the most watching television canals Canal D, ATV and Show TV are examined carefully; this canals give place to explanations which is opinion and agree October 3rd process. They aimed changing common public opinion whic is not behaved equal to Turkey with others can be said. Furthermore, messages are gived at direction of a large triumphed in the October 3rd and this process is historic turning point for Turkey and if Turkey be member of EU, it will be advanced social and economic areas. At the continue of research, ideas of audience and public opinion are compared with result of inquiry. At the end, when the mass media give news and informing, it doesn?t successful as people?s expectation and give place to canalizing people explanation but this explanations, the mass media isn?t effectual on the people who have got information and education for changing ideas from being before. However, the mass media can be effectual giving shape to the opinion about event and phenomenon at the agenda.
The effects on the audience of the news and comments take the national television canals' place during october 3rd 2005 European Union entry process of Turkey
Keywords: İletişim Bilimleri; Radyo-Televizyon; Siyasal Bilimler