The Multidimensional Reality of the Hadith Religion is Advice - Çelik, Nizamettin (Fırat University, 2023)
In this study, the multidimensional semantic reality of the hadith “Religion is advice.” which is considered as the main source of religion, is examined. In this respect, we will try to reveal the meaning dimension of the judgement of religious advice by considering the other hadiths in which the concept of advice takes place with this hadith. It is seen that the expression ‘advice’ contained in this hadith includes many dimensions of meaning such as sincerity, truth, adherence to the rules, lack of deception and betrayal. In the study, we will examine what advice religion is for Allah, the Book, the Prophet, rulers and all Muslims. The field of existence of religion is based on the principle of adherence to the laws and the rule of the law. The emphasis on legal order in Islam started with Hz. Adam. The first suhûf, the first written legal documents, started with the first prophet. The emphasis on ‘religion is advice" is clear proof that the rules and principles of Islam are binding for everyone and that no one is given a privilege in this regard.

Çalışmada dînin temel medarından sayılan “Dîn nasîhattir…” hadîsinin çok boyutlu anlam gerçekliği incelenmektedir. Bu itibarla çalışmada bu hadîsle beraber nasîhat kavramının geçtiği diğer hadîsleri de ele alarak “Dîn nasîhattir.” yargısının anlam boyutunu ortaya koymaya çalışacağız. Çalışmada dînin; Allah, kitap, Peygamber, yöneticiler ve tüm Müslümanlar için nasıl bir nasîhat olduğunu incelemeye tabi tutacağız. Bu hadîsin içinde barındırdığı “nasîhat” ifadesinin samîmiyet, doğruluk, adâleti tesisi, zulm etmeme, kurallara bağlılık, aldatma ve ihanetin olmaması, maslahatı gözetme gibi birçok anlamı içerdiği görülmektedir. Nasîhat kavramının nahvî ve lugavi tahlili yapılıp konuyla ilgili rivâyetler verildikten sonra şârihlerin hadîsle ilgili yorumları incelenecektir. Son olarak “Dîn nasîhattir.” hadîsi ve düşündürdükleri bağlamında onun çok boyutlu anlam gerçekliği üzerinden veriler sunmaya çalışılacaktır. “Dîn nasîhattir.” vurgusu, İslam’ın kural ve ilkelerinin herkes için bağlayıcı olduğu ve bu konuda hiç kimseye bir imtiyaz tanınmadığının açık kanıtıdır. Diğer taraftan ”Dîn nasîhattir.” hadîsi, dînin temel unsurları arasında bir ilişkinin varlığını ortaya koymaktadır. Hz. Peygamber’in “Dîn nasîhattir.” buyurduğunda sahabîlerin “limen” sorusunu sormaları bu ifadeyi dar bir manada anlamış oldukları izlenimini vermektedir. Başka bir ifadeyle sahabîler, akıllı varlıklar için kullanılan “men” ile soru sorarak belli bir zümreyi kastederken Hz. Peygamber’in “Nasîhat Allah’a, kitabına, peygamberine, yöneticilere ve tüm Müslümanlaradır.” diyerek dînin sahibinden yazılı metnine ve müntesiplerine varıncaya kadar daha geniş açıdan cevap verdiği anlaşılmaktadır.
Dîn Nasîhattir Hadîsinin Çok Boyutlu Gerçekliği
Keywords: Religious Studies; Din Araştırmaları