TÜRK EDEBİYATINDA TOPLUMCU GERÇEKÇİ ROMAN (1930-1960) - İŞLER, İLKER (Fırat Üniveristesi, 2021)
20. Yüzyıl'ın önemli sanat ve edebiyat kuramlarından olan Toplumcu Gerçekçi Sanat ve Edebiyat Kuramı ortaya çıktığı andan beri sanatçıların ve araştırmacıların ilgisini çeken bir sanat / edebiyat anlayışıdır. Kökeni 19. Yüzyıl'ın ikinci yarısından itibaren gerçekleşen toplumsal, ekonomik, siyasi, bilimsel ve sanatsal olayların gelişimlerine dayanan Toplumcu Gerçekçilik, 1930'lardan bugüne etkisini ve varlığını sürdüren bir sanat / edebiyat kuramıdır. Marksist sosyalizmin devlet olarak ilk örneği olan Sovyetler Birliği'nin resmi sanat kuramı olan bu sanat / edebiyat kuramı, Sovyetler Birliği'nin yakın komşularından olan Türkiye Cumhuriyeti'nin sanatını ve edebiyatını oldukça etkilemiştir. Bu tez çalışmasında, bu etkinin 1930-1960 dönemindeki karşılıkları, ilgili yazarlar ve romanları üzerinden gösterilmek istenmiştir. Yapı, izlek, anlatım unsurları vb. unsurlar; Toplumcu Gerçekçiliğin toplumsal ve ideolojik altyapısı dikkate alınarak değerlendirilmeye çalışılmıştır. Türk edebiyatının ve romanının büyük olarak kabul edilen bazı yazarlarının da benimsediği bu kuramın, bu yazarların büyüklüğüne sağladığı katkılar irdelenmiştir. Toplumcu Gerçekçi Türk Romanı'nın ilk otuz yıllık gelişimini ele alan bu çalışma, Toplumcu Gerçekçi Türk Romanı'nın daha sonraki gelişimine açtığı yollara da dikkat çekecektir.

Socialist Realistic Art and Literature Theory, one of the important art and literature theories of the 20th century, has been an art/literature understanding that has attracted the attention of artists and researchers since its emergence. Socialist Realism, which has its roots in the development of social, economic, political, scientific and artistic events that took place since the second half of the 19th century, is an art/literature theory that has continued its influence and existence since the 1930s. Marxist socalism "state" as the first example of the Soviet Union's official art theory, this art/literary theory, that the Soviet Union's closest neighbors has greatly influenced the art and literature of the Republic of Turkey. In this thesis, the responses of this effect in the 1930-1960 period are aimed to be shown through the relevant authors and novels. Structure, theme, expression elements, etc. elements; Socialist Realism has been tried to be evaluated by considering the social and ideological infrastructure. The contributions of this theory, which some of the authors of Turkish literature and novel, considired to be "great", have also been examined, to the "greatness" of these authors. This study, which deals with the first thirty years of development of the Socialist Realistic Turkish Novel, will also draw attention to the ways that the Socialist Realistic Turkish Novel has opened for its later development.
Socialist realist novel in Turkish literature (1930-1960)
Keywords: Türk Dili ve Edebiyatı