23 NUMARALI VE 1573-1574 TARİHLİ MÜHİMME DEFTERİ/S. 221-281 (ÖZET- TRANSKRİPSİYON-DİZİN) - OK, TUĞBA (Fırat Üniveristesi, 2018)
Divan-ı Hümayûn'da görüşülen meseleler, evrakın tekamülü için Divan'daki çeşitli kalemlere gönderilirdi. Bu meseleler önemlerine göre birinci ve ikinci dereceden meselelere ayrılırdı. Divan-ı Hümayûn'da görüşülüp karara bağlanan meselelere "mühim" kaydı konulurdu. Bu tür evrakların bir arada bulunduğu defterlere ise mühimme defteri denilmektedir. Çok dikkat ve itina ile tutulan bu defterler daimi bir müracaat yeridir. Eski bir muamele yahut bir iş bahis mevzuu olduğu zaman bu defterlere bakılır, ona göre mütalaa, beyan veya muamele yapılırdı. Divan-ı Hümayun'da görüşülüp karara bağlanan ve padişahın tasdikinden geçen siyasi, idari, askeri, mali, örfi, şer'i, ictimai işler; şikayet ve davalar bu defterlere tarih sırasına göre kaydedilir, daha sonra bunları reisülküttab tarafından gözden geçirip son kontrolleri yapılır, gerekli olan emir ve fermanlar ilgili yerlere gönderilirdi. Çıkan bir ihtilafta eldeki belge ile merkezdeki suretin aynı olması gerekiyordu. Aksi takdirde merkezdeki kayıt esas alınmaktaydı Bu geniş kapsamlı arşiv kaynağından 23 Numaralı Mühimme Defterinin, 221-281sayfa aralığında bulunan 468-604. numaralı hükümlerin transkripsiyonu, özetleri ve değerlendirmesi tarafımızdan yapılmıştır.

The issues addressed in Divan-ı Hümayûn (Ottoman Supreme Court) were sent to the Supreme Court's various units for the evolution of the paper. These issues were separated from the first and the second by matters according to their importance. "Important" registrations were made to the issues discussed and decided in Ottoman Supreme Court. The books in which such papers are found together are called the Mühimme book. These books, which are kept with great attention and care, are a permanent place of application. These books were taken care of when an old treatment or a business was the main issue, according to it, opinions, declarations or treatments were made. Complaints and lawsuits about political, administrative, military, financial, customary, shar'i (religious), social affairs which are discussed and reconciled in Ottoman Supreme Court and passed by the sultan; are recorded these books according to the order of the dates, then they are inspected by reisülküttab (head of clerks) and final checks are made, the required orders and edicts are sent to the related places. In case of dispute, the document on hand and the central copy of it had to be the same. Otherwise, the copy in the center was based on. Transcriptions, summaries and evaluation from this extensive archive resource provisions 468-604, in pages 221-281of the 23th Chief Book was made by us.
The Mühimme Book of Numbered 23 and 1573-1574 dated/ p. 221-281 (abtract-transcription-index)
Keywords: Tarih