SPOR YAPAN VE SPOR YAPMAYAN DEPREMZEDE ÇOCUKLARIN UMUTSUZLUK DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ (GAZİANTEP İLİ ÖRNEĞİ) - KILIÇ, BEYZA NUR (Fırat Üniveristesi, 2025)
Çocukların gelişim döneminde yaşadıkları deprem gibi travmatik durumlar ileri yaşamlarını da olumsuz yönde etkilemektedir. Spor depremin bıraktığı olumsuz duygu durumlarının iyileştirme sürecini kolaylaştırmada en etkin yöntemlerden biri olarak görülmektedir. Bu araştırmamızda, depremden etkilenmiş spor yapan ve yapmayan çocukların geleceğe karşı umutsuzluk düzeylerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda çocuklara ve aileye gerekli afet yönetimi bilinçlendirilmesi ve sporun geleceğe yönelik olumsuz düşünceleri iyileştirmede ki önemi vurgulanmıştır. Araştırma depremden etkilenmiş spor yapan ve yapmayan çocukların geleceğe karşı umutsuzluk düzeylerinin belirlenmesini amaçlayan bu araştırma depremzede çocukların görüşlerine dayalı betimsel bir nitelik taşımaktadır. Araştırmanın everenini 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerden etkilenen illerden biri olan Gaziantep ilindeki spor yapan ve spor yapmayan öğrenciler, örneklem grubunu ise basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle ulaşılan ve spor yapan ve spor yapmayan toplamda 600 öğrenci oluşturmaktadır. Bu araştırmada kullanılan olan ölçekler ve kişisel bilgi formu araştırmanın örneklem grubunda yer alan depremzede çocuklara, gönüllülük esasına dayalı olarak uygulanmıştır. Veri toplama aracı 2 bölümden oluşmaktır. Birinci bölümde araştırmacı tarafından hazırlanan, depremzede çocukların kişisel bilgilerini ortaya koyacak olan kişisel bilgi formu; ikinci bölümde Beck Umutsuzluk Ölçeği kullanılmıştır. Ölçek içinde 20 soru bulunmaktadır. Beck Umutsuzluk Ölçeği için Cronbach Alpha güvenirlik katsayısı 0. 826 tır. Veriler istatistik programı kullanılarak katılımcıların değişkenlerden aldığı puanlara ilişkin betimsel istatistikler ile hesaplanmıştır. Normal dağılım gösteren verilere hipotez testleri olarak t-testi ve tek yönlü varyans analizi Anova (Tukey) testleri uygulanmıştır. Araştırmaya katılan spor yapan ve yapmayan depremzede çocukların umutsuzluk düzeylerinin spor yapma durumlarına göre anlamlı bir farklılık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır (p<0,05). Ayrıca depremzede çocukların umutsuzluk düzeylerinin depremde bulunulan yer değişkenine göre, depremde ev hasar durumu değişkenine göre, psikolojik tedavi görme değişkenine göre ve depremde yakınını kaybetme değişkenine göre anlamlı bir farklılık göstermediği sonucuna ulaşılmıştır (p>0,05). Depremzede çocukların bozulmuş olan düzenlerine uyum sağlama ve ruh sağlığına kavuşma halini kolaylaştırmaları açısından sporun önemi olduğu ve deprem sonrası yapılan destek aktivitelerinin de pozitif yönden katkı sağlayacağı önerilmektedir.

Traumatic situations experienced by children during their developmental period, such as earthquakes, also negatively affect their future lives. Sports are seen as one of the most effective methods in facilitating the healing process of negative emotional states left by earthquakes. In this study, it was aimed to determine the hopelessness levels of children who were affected by the earthquake and those who did not participate in sports. For this purpose, the necessary disaster management awareness was raised for children and families and the importance of sports in healing negative thoughts about the future was emphasized. This study, which aims to determine the hopelessness levels of children who were affected by the earthquake and those who did not participate in sports, has a descriptive nature based on the views of earthquake-affected children. The universe of the study consists of students who did sports and those who did not do sports in Gaziantep province, one of the provinces affected by the earthquakes centered in Kahramanmaraş on February 6, 2023, and the sample group consists of a total of 600 students who did sports and those who did not do sports, who were reached by simple random sampling method. The scales and personal information form used in this study were applied to earthquake-affected children in the sample group of the study voluntarily. The data collection tool consists of 2 parts. In the first part, the personal information form prepared by the researcher, which will reveal the personal information of the earthquake victim children, was used; in the second part, the Beck Hopelessness Scale was used. There are 20 questions in the scale. Cronbach Alpha reliability coefficient for the Beck Hopelessness Scale is 0. 826. The data were calculated with descriptive statistics regarding the scores the participants received from the variables using a statistics program. T-test and one-way analysis of variance Anova (Tukey) tests were applied as hypothesis tests to the data showing normal distribution. It was concluded that the hopelessness levels of the earthquake victim children who participated in the study and did not participate in sports showed a significant difference according to their sports activities (p<0.05). It was also concluded that the hopelessness levels of the earthquake victim children did not show a significant difference according to the variable of location in the earthquake, the variable of house damage in the earthquake, the variable of receiving psychological treatment and the variable of losing a loved one in the earthquake (p>0.05). It is suggested that sports are important in facilitating the adaptation of earthquake-stricken children to their disrupted routines and to regain their mental health, and that support activities carried out after the earthquake will also contribute positively.
Determination of hopelessness levels of earthquake victims who do and do not do sports (Gaziantep province example)
Keywords: Spor