BİZANS RESİM SANATINDA HALE VE HALE İÇİNDEKİ RENKLERİN SEMBOLİZMİ - Soykan, A. Nazlı; Açıkgöz, Şenol (Fırat University, 2024)
Bizans resim sanatında özellikle kutsal figürlerin başını çevreleyen dairesel veya kare formlu olarak karşımıza çıkan hale, tarihsel süreç içerisinde birçok uygarlık tarafından da kullanılmış bir motiftir. Antik dönemlerden bu yana güneş ile ilişkilendirilmiş tanrı figürlerinde görülen hale motifi, bu dönemlerde form olarak da güneşe benzer şekilde tasvir edilmiştir. Resim sanatlarının en ayrılmaz parçası olan renklerin farklı kültürlerde farklı anlamları olmuştur. Renklerin, Bizans resim sanatında da belli anlamları vardır. Bizans resim sanatında halenin içerisinde tek bir renkten ziyade farklı renklerin kullanıldığı görülmektedir. Tasvir sanatında genellikle işlenen dinsel sahnelerdeki konulara göre hale içerisindeki renkler değişkenlik göstermiştir. Resmin ikonografisi ile hale motifi içindeki rengin birbirini desteklediği ve bu sayede güçlü bir anlam ortaya çıktığı görülmektedir. Çalışmada öncelikle halenin kökenine değinilmiştir. Sonrasında renklerin hangi duyguları sembolize ettiği incelenmiş ve Bizans resim sanatında hale motifi içinde kullanılan renkler tespit edilmiştir. Araştırmanın amacı hale içindeki renklerin sembolize ettiği duygularla, sahnelerde anlatılan ikonografinin uyumlu olup olmadığının sorgulanmasıdır.

The halo, which appears in Byzantine painting in circular or square form, especially surrounding the heads of sacred figures, is a motif used by many civilizations throughout history. The halo, which has been seen on god figures associated with the sun since ancient times, was depicted as similar in form to the sun in those periods. Colors, which are the most integral part of painting arts, have different meanings in different cultures. Colors also have certain meanings in Byzantine painting. In Byzantine painting, it is seen that different colors were used in the halo rather than a single color. In the art of depiction, the colors in the halo varied depending on the subjects in the religious scenes. It can be seen that the iconography of the picture and the color in the halo support each other, thus creating a strong meaning. In the study, first of all, the origin of the halo is mentioned. Afterwards, it was examined which emotions the colors symbolized and the colors used in the halo in Byzantine painting were determined. The aim of the research is to question whether the emotions symbolized by the colors in the halo are compatible with the iconography depicted in the scenes.
The Halo in Byzantine Painting and on the Symbolism of the Colors in the Halo
Keywords: Arts and Cultural Policy; Sanat ve Kültür Politikası