ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNİN TOPLUMSAL CİNSİYET ROLLERİNİN MESLEKİ SEÇİMLERİNE ETKİSİNİN İNCELENMESİ - Dikmen, Mualla; Öner, İlknur (My University, 2024)
Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rollerinin meslek seçimleri üzerindeki etkisini farklı değişkenler açısından incelemektir. Araştırmada üniversite öğrencilerinin yaş düzeyleri, öğrenim gördükleri fakülte, sınıf düzeyleri, sosyo-ekonomik düzeyleri ve mesleki seçim kararını etkileyenlere göre toplumsal cinsiyet rollerinin meslek seçimleri üzerindeki etkisi incelenmiştir. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeline göre yürütülmüştür. Araştırmada veri toplama aracı olarak katılımcıların yaş, cinsiyet, fakülte, sınıf, sosyoekonomik düzeyi ve meslek seçimi kararını etkili olanların belirlenmesi amacıyla demografik bilgi formu anketi ile Meslek Seçiminde Toplumsal Cinsiyetin Rolü Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Fırat Üniversitesinde lisans programlarında öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın örnekleminin ise evrenden olasılığa dayalı basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen 798 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır. Bulgular, üniversite öğrencilerinin meslek seçiminde eşitlikçi cinsiyet rollerini gelenekselci rollere göre daha fazla benimsediklerini ortaya koymuştur. Ayrıca yaş, öğrenim görülen fakülte ve sosyo-ekonomik durum gibi değişkenlerin toplumsal cinsiyet rolleri açısından meslek seçimi üzerinde etkili bir değişken olmadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte, öğrencilerin sınıf düzeylerine göre meslek seçiminde eşitlikçi cinsiyet rollerini benimseyenlerin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaştığı ve ikinci sınıfta öğrenim görenlerin dördüncü sınıftakilere göre eşitlikçi rolleri daha fazla benimsediği tespit edilmiştir. Ayrıca, öğrencilerin mesleki seçim kararlarında etkili olanlar açısından eşitlikçi cinsiyet rollerini benimseyenlerin anlamlı düzeyde farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Bulgular meslek seçiminin kendi kararı olduğunu belirten öğrencilerin, ailesinden etkilenenlere göre eşitlikçi cinsiyet rolünü daha fazla benimsediklerini göstermektedir. Araştırmanın sonuçları, üniversite öğrencilerinin meslek seçiminde eşitlikçi cinsiyet rollerinin gelenekselci rollere göre daha baskın olduğunu ortaya koymuştur. Araştırmanın sonuçları doğrultusunda, meslek tercihinde cinsiyet eşitliği konusunda daha fazla çaba gösterilmesi gerektiği görülmektedir. Gelecekteki çalışmalar için bazı öneriler sunulmuştur.
Keywords: Eğitim; Eğitim Araştırmaları; Sosyoloji; Kadın Araştırmaları; İktisat