FERMENTE PANCAR İÇECEĞİNİN TİP 2 DİYABET ÜZERİNE ENDOKRİNOLOJİK ETKİLERİ - ÖZBEY, SEDA (Fırat Üniveristesi, 2026)
Tip 2 diabetes mellitus (T2DM), küresel ölçekte prevalansı giderek artan ve ciddi metabolik komplikasyonlara yol açan önemli bir halk sağlığı sorunudur. Mevcut farmakolojik tedavilerin uzun süreli kullanımda yol açabildiği yan etkiler ve sınırlılıklar, özellikle oksidatif stres ve inflamasyonu hedef alan, doğal ve destekleyici tedavi yaklaşımlarına olan ilgiyi artırmıştır. Bu çalışmanın amacı, fermente pancar içeceğinin streptozotosin (STZ) ile indüklenen T2DM rat modelindeki endokrinolojik ve moleküler etkilerini incelemek ve elde edilen bulguları standart bir antidiyabetik ilaç olan metformin ile karşılaştırmaktır. Çalışmada 32 adet Sprague–Dawley ırkı erkek sıçan kullanılmış ve hayvanlar rastgele dört gruba ayrılmıştır: Kontrol grubu (DM-), Diyabet grubu (DM+), Diyabet + Metformin grubu (MET, 100 mg/kg) ve Diyabet + Pancar Kvas grubu (PK, 0.5 ml/kg). İki haftalık uyum sürecinin ardından diyabet gruplarına tek doz STZ (45 mg/kg, intraperitoneal) uygulanmış ve dört haftalık müdahale süresince PK grubuna fermente pancar içeceği verilmiştir. Deney sonunda serumda üre, kreatinin, lipid profili ve karaciğer enzimleri analiz edilmiş; HbA1c, insülin, TNF-?, süperoksit dismutaz (SOD) ve malondialdehit (MDA) düzeyleri ELISA yöntemiyle değerlendirilmiştir. Ayrıca karaciğer dokularında Nrf-2 ve NF-?B protein ekspresyonları SDS-PAGE ve Western blot teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, pancar kvas uygulamasının insülin direnci (HOMA-IR) ve serum lipid profili üzerinde metformin grubuna benzer etkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Biyokimyasal parametrelerde gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamakla birlikte (p>0.05), moleküler düzeyde anlamlı değişiklikler belirlenmiştir (p<0.05). Diyabet grubunda artış gösteren inflamatuar belirteç NF-?B ekspresyonu PK grubunda anlamlı düzeyde azalırken (p<0.05), antioksidan savunma mekanizmasının önemli bir bileşeni olan Nrf-2 ekspresyonunun PK grubunda anlamlı olarak arttığı saptanmıştır (p<0.05). Sonuç olarak, fermente pancar içeceğinin oksidatif stresi baskılayarak antioksidan savunma mekanizmalarını güçlendirdiği ve T2DM tedavisinde potansiyel bir destekleyici ürün olarak değerlendirilebileceği düşünülmektedir.

Type 2 diabetes mellitus (T2DM) is a significant public health problem with an increasing global prevalence and leads to serious metabolic complications. The side effects and limitations of long-term use of current pharmacological treatments have increased interest in natural and supportive treatment approaches, particularly those targeting oxidative stress and inflammation. The aim of this study is to investigate the endocrinological and molecular effects of fermented beet juice in a streptozotocin (STZ)-induced T2DM rat model and to compare the findings with metformin, a standard antidiabetic drug. In this study, 32 male Sprague-Dawley rats were used and randomly divided into four groups: Control group (DM-), Diabetes group (DM+), Diabetes + Metformin group (MET, 100 mg/kg), and Diabetes + Beetroot Kvass group (PK, 0.5 ml/kg). After a two-week adaptation period, the diabetes groups received a single dose of STZ (45 mg/kg, intraperitoneal) and during the four week intervention period, the PK group was given fermented beet juice. At the end of the experiment serum urea, creatinine, lipid profile, and liver enzymes were analyzed; HbA1c, insulin, TNF-?, superoxide dismutase (SOD), and malondialdehyde (MDA) levels were evaluated using ELISA. In addition, Nrf-2 and NF-?B protein expression in liver tissues was analyzed using SDS-PAGE and Western blot techniques. The results demonstrated that beetroot kvass administration had similar effects to the metformin group on insulin resistance (HOMA-IR) and serum lipid profile. Although no statistically significant differences were found among groups in biochemical parameters (p>0.05), significant alterations were detected at the molecular level (p<0.05). While the expression of the inflammatory marker NF-?B, which increased in the diabetes group, decreased significantly in the PK group (p<0.05), the expression of Nrf-2, an important component of the antioxidant defense mechanism, was found to be significantly increased in the PK group (p<0.05). In conclusion, it is thought that fermented beet juice strengthens antioxidant defense mechanisms by suppressing oxidative stress and can be considered as a potential supportive product in the treatment of T2DM.
Endocrinological effects of fermented beetroot beverage on Type 2 diabetes
Keywords: Beslenme ve Diyetetik