BİTLİS KALESİ KAZI ÇALIŞMALARI VE PORSELEN FİNCAN BULUNTULARI - Şen, Korkmaz; Karasu, Yunus Emre (My University, 2022)
Bitlis İli’nin merkezinde kayalık bir tepe üzerinde yer alan Bitlis Kalesi, ele geçen kazı buluntuları bölgede sosyo-kültürel yaşamı yansıtması bakımından oldukça önemlidir. Kazı çalışmalarında seramik başta olmak üzere çok sayıda lüle, sikke, cam ve metal buluntu da ele geçirilmiştir. Bitlis Kalesi 2018-2020 yılı kazı çalışmaları ve bu çalışmalarda ele geçirilen porselen fincan buluntuları çalışmamızda ele alınıp incelenecektir. Bitlis Kalesi’nde kahvehane olduğu düşünülen mekanın yakınında bulunan çok sayıda Kütahya üretimi fincanlar ve lülelerle birlikte porselen fincanlar da ele geçirilmiştir. Porselen fincanlar hamur, form, bezeme ve kompozisyon özelliklerine göre incelenmekle birlikte Kütahya üretimi fincanlarla benzer ve farklı yönleri saptanmaya çalışılacaktır. Alanın farklı bölgelerinde bulunan porselen fincanlarda sıraltı ve sırüstü boyama tekniğinin sıklıkla kullanıldığı görülmektedir. 18-20. yüzyıl Osmanlı dönemine ait olduğu düşünülen fincanların bölgeye ithal olarak geldiği tahmin edilmekte ve konumuz örneklerinin muhtemel üretim yerlerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Ayrıca Geç Osmanlı dönemi Bitlis Kalesi’ndeki porselen fincanların bölgenin sosyo-kültürel yapısını yansıttığı görülmektedir. Büyük ölçüde üretim aralıkları tahmin edilen porselen örnekleri diğer kazı buluntularının tarihlendirilmesi açısından da önem taşımaktadır.
Keywords: Kazı; Porselen; Fincan; Osmanlı; Kahve