Kur'an-ı Kerim'de Bahsi Geçen İnsan Organlarının Konusal ve Semantik Analizi - Aydın, Hayati; Ibrahim, Abdulrezzaq Ismael (Fırat University, 2024)
Bu makale, Kur'an-ı Kerim'de bahsi geçen insan organlarının konusunu ve semantik analizini ele almaktadır. Konulu tefsir metodolojisine uygun olarak ilişkili ayetler araştırılıp tespit edildikten sonra bunların objektif bir şekilde bilimsel ve semantik analizi yapılmıştır. Bu bağlamdaki müfessirlerin yorumları da çalışma içinde irdelenmiştir. Organların bulunduğu ayetler araştırıldıktan sonra bunların tanımı sonra da objektif ve kısa tefsiri yapılmış, her birinin anlamsal kullanılışı gösterilmiştir. Konu, baştaki azalar, gövdedeki azalar, vücut ve uzuvlardaki azalardan oluşmaktadır. Bilindiği gibi Kuran'da insan organları Allah'a nispet edilmektedir. Selef, Allah'a nispet edilen azaları olduğu gibi yorumlamaktan kaçınırken, halefler ise Arap dilinin kullanımına dayanarak Allah'ın yüceliğine uygun yorumlamışlardır. Ancak çağımızdaki bazı alimler bu tür ayetlerin temsili anlatımlar olduğunu söylemektedir. Gerçekte Allah'ın benzeri yoktur. Fakat Allah, insanların kendi hakikatini nispeten anlamaları için kendini insanların azalarına ve fiilleri üzerinden anlatmaktadır. Bu ayetler, bilinmeyen dünyayı ve onun mecazlarını, dünyada bilinen olaylara ve olgulara benzeterek anlatmayı ve bu yolla dini gerçekleri insan aklına yaklaştırmayı amaçlamaktadır. Kur’ân’da “Allah, onların kalplerini ve kulaklarını mühürlemiştir, gözleri üzerinde de bir perde vardır ve onlar için büyük bir azap vardır” (el-Bakara 2/7) ayetinde olduğu gibi duyuların mühürlenmesi veya perdelenmesi şeklindeki ifadeler de duyuların hakkı idrakten mahrumiyetini ifade etmektedir. Kur'an-ı Kerim, insan vücudundaki organlardan bahsetmeye özen gösterir ve bunları hem gerçek hem de mecazi birçok anlamda kullanır, insanın dünya ve ahiret hayatındaki ilişkilerinde kullanır. Ders ve öğüt alması için ona organlardan misaller verir, bu organlar sebebiyle olan güzel yaratılışını ve verdiği nimetleri ona hatırlatır. Organın fizyolojik anlamının gerçek çağrışımlarını içerdikleri için Kur'an-ı Kerim'de vücut organlarının anlamsal kullanımları çeşitlilik gösterir. Bu, Kur'an-ı Kerim'de bir kez bahsedilen organların çoğu tarafından karakterize edilmiş bir durumdur. Ancak defalarca adı geçen organların çağrışımları çeşitlilik göstermiş ve gerçek anlamlarını aşmış, mecaz anlamlarda kullanılmış ve ikincil çağrışımlar içermiştir. Dünya yaşamında insanın varlığı, rolü ve performansıyla ilgili pek çok konu içermiştir. Örneğin el, güç, verme, nimet, hakimiyet ve uzmanlaşma için kullanılmıştır. Dilbilimciler beden, cisim ve vücut gibi benzer organları birbirinden ayırmamış, aksine kafa karışıklığı yaratacak kadar bunları birbirlerine benzetmişlerdir. Ancak birçok müfessir, bunları tefsir ederken ayetin bağlamına göre onları ayırmaya ve aradaki anlam farklılıklarını gözetmeye çalışmıştır. Organlardan Kur'an-ı Kerim'de genel hatlarıyla bahsedilmekte, bunların içerdiği ayrıntılara temas edilmemektedir. Örneğin: Kafadan bahsetmekte ama saç, kirpik ve beyne temas etmemektedir. Kemiklerden bahsetmekte, kafatası, göğüs kafesi, leğen kemiği, uyluk gibi kısımlara temas etmemektedir. Karından bahsetmekte ama göbek deliği, yemek borusu, mide, karaciğer, böbrek, safra ve mesane gibi kısımlarından bahsetmemektedir. Ayrıca Kur’ân’ı Kerim’de insan vücudunda, organların gerçekliğini ifade etme yerine mecazi olarak farklı anlamlarda kullanılmış organ isimleri bulunmaktadır. Yemek borusu (??????) bu tarz bir ifadedir. Bu ifade yemek ve içmekte hayır duası anlamında kullanılmaktadır. Örneğin," Kadınlara mehirlerini bir hak olarak (gönül hoşluğuyla) verin; eğer kendi istekleriyle o mehrin bir kısmını size bağışlarlarsa, onu da afiyetle yiyin " (en-Nisâ: 4/4) ayetinde bu anlamda kullanılmıştır. Karaciğer (?????). Örneğin, " Biz insanı zorluk arasında yarattık " (el-Beled: 9/4) ayetinde zorlukları ve sürekli olan sıkıntıları ifade emektedir. Çalışma, Kur'an-ı Kerim'de adı geçen altmış iki organı ele almakta, altı yüz kırk beş ayette bahsedilen vücudun iç dış kısımlarında bulunan bütün organları içermektedir Bunlar araştırmamız esnasında yaptığımız istatistiğe uygun olarak Kur’ân’da toplam olarak da altı yüz doksan bir defa kullanılmaktadır.

This article deals with the subject and semantic analysis of human organs mentioned in the Holy Qur’?n. After the relevant verses were researched and identified in accordance with thematic commentary methodology, their scientific and semantic analysis was carried out objectively. The comments of commentators in this context were also examined in the study. After the verses in which the organs are found are researched, their definitions, then an objective and brief interpretation are made, and the semantic usage of each is shown. The subject consists of the organs in the head, the organs in the trunk, the organs in the body and limbs. As is known, human organs are attributed to Allah in the Qur’?n. While the predecessor avoided interpreting the organs attributed to Allah as they are, their successors interpreted them in accordance with the glory of Allah, based on the use of the Arabic language. However, some contemporary scholars say that such verses are representative narratives. In reality, there is nothing like Allah. However, God explains Himself with people's organs and actions so that they can understand His truth. These verses aim to explain the unknown world and its metaphors by comparing them to known events and phenomena in the world, and in this way to bring religious truths closer to the human mind. In the Qur’?n, expressions such as sealing or veiling the senses, as in the verse "Allah has sealed their hearts and ears, and there is a veil over their eyes, and there is a great torment for them" (al-Baqarah 2/7), also indicate the senses' deprivation of true perception expresses. The Holy Qur’?n takes care to mention the organs in the human body and uses them in many senses, both literal and figurative, in man's relationships in this world and the afterlife. He gives him examples of organs so that he can take lessons and advice, and reminds him of his beautiful creation and the blessings he gives because of these organs. The semantic uses of body organs in the Holy Qur’?n vary, as they contain literal connotations of the physiological meaning of the organ. This is a condition characterized by most of the organs mentioned once in the Holy Qur’?n. However, the connotations of the organs mentioned many times have varied and gone beyond their literal meanings, they have been used in figurative meanings and contain secondary connotations. It included many topics related to the existence, role and performance of humans in world life. For example, the hand is used for power, giving, blessing, dominance and specialization. Linguists did not distinguish between similar organs such as body, object and body, but on the contrary, they compared them to each other to the point of creating confusion. However, while interpreting them, many commentators have tried to separate them according to the context of the verse and take into account the differences in meaning between them. The organs are mentioned in general terms in the Holy Qur’?n, but the details they contain are not touched upon. For example: It talks about the head, but does not touch the hair, eyelashes and brain. It is talking about bones and does not touch parts such as the skull, ribcage, pelvis, and thighs. It mentions the abdomen but does not mention its parts such as the belly button, esophagus, stomach, liver, kidney, bile and bladder. In addition, in the Holy Quran, there are organ names in the human body that are used metaphorically in different meanings rather than expressing the reality of the organs. Esophagus (??????) is one such expression. This expression is used in the sense of blessing for eating and drinking. For example, it is used in this sense in the verse, "Give women their dowry as a matter of right (with good will), and if they voluntarily donate some of that dowry to you, enjoy it with pleasure" (an-Nisa: 4/4). For example, Liver (?????) in the verse "We created man among difficulties" (el-Beled: 9/4), it expresses difficulties and constant troubles. The study deals with the sixty-two organs mentioned in the Holy Qur’?n and includes all the organs in the internal and external parts of the body mentioned in six hundred and forty-five verses. These are six hundred organs in total in the Qur’?n, in accordance with the statistics we made during our research. It is used ninety-one times.
Thematic and Semantic Analysis of Human Organs Mentioned in the Quran
Keywords: Tafsir; Tefsir