Bitlis Yöresindeki Bazalt ve Kireçtaşı Agregalarının Parçalanma ve Aşınma Direncinin Araştırılması ve MgSO4 ile Yassılık İndeksi Değerleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi - El, Alev Akıllı (Fırat Üniversitesi, 2025)
Agregaların mekanik özellikleri asfalt karışımların performansını doğrudan etkilemektedir. Yol yapımında kullanılacak agregaların bazı önemli özelliklere sahip olması gerekir; temiz, sert, dayanıklı, aşınmaya karşı dirençli, homojen nitelikte ve zararlı maddelerden arındırılmış olmalıdır. Aşınmaya karşı direnç, agregaların kullanımını içeren mühendislik alanlarında oldukça önemli bir özelliktir. Agregaların aşınma ve parçalanma performans özelliklerini belirlemek için yapılan en yaygın mekanik deneyler Los Angeles parçalanma ve Mikro-Deval aşınma deneyidir. Bu çalışmada bazalt ve kalker agregası kullanılarak her iki agreganın aşınma ve parçalanmaya karşı dirençleri yassılık indeksi ve dona karşı dayanımları ile aralarındaki ilişkileri analiz edilmiştir. Ayrıca Los Angeles ve Mikro-deval deney prosürlerindeki parametreler değerlendirilmiştir. Deney sonuçlarına göre Mikro-Deval deneyi ile agregaların diğer fiziksel ve dayanım özellikleri ile aralarındaki ilişkinin daha tutarlı olduğu ve Mikro deval aşınma deneyinin agregaların parçalanma direncinin belirlenmesinde daha gerçekçi değerler sunduğu belirlenmiştir. Ayrıca Los Angeles deneyinde kullanılan çelik bilyelerin agregaların iç özelliklerinin parçalanma süreci üzerindeki gerçek etkisini yansıtmadığı kanısına varılmıştır.

The mechanical characteristics of aggregates have a direct impact on the performance of asphalt mixtures. The aggregates used in road construction must possess certain essential qualities; they should be clean, hard, durable, resistant to abrasion, of uniform quality, and free from harmful substances. Resistance to abrasion is a very important property in engineering fields involving the use of aggregates. The Los Angeles fragmentation and Micro-Deval abrasion tests are among the most commonly used mechanical tests to assess the performance characteristics of aggregates in terms of abrasion and fragmentation. This study examined the abrasion and fragmentation resistance, flatness index, and frost resistance of both basalt and limestone aggregates. The study also evaluated parameters within the Los Angeles and Micro-Deval test processes. Based on the test results, it was concluded that the Micro-Deval abrasion test exhibited a more consistent relationship with other physical and strength properties of the aggregates. Moreover, the Micro-Deval test provided more realistic values for assessing the fragmentation resistance of the aggregates. Additionally, it was concluded that the steel balls employed in the Los Angeles test did not accurately represent the true impact of the internal properties of the aggregates on the disintegration process.
Investigation of Fragmentation and Abrasion Resistance of Basalt and Limestone Aggregates in Bitlis Region and the Relationship between MgSO4 and Flatness Index Values
Keywords: Transportation Engineering; Ulaştırma Mühendisliği