Kobay retinasının iskemi-reperfüzyon hasarından melatonin ile korunması - Yılmaz, Turgut; Çelebi, Serdal; Bal, Ahmet; Yıldırım, Nezahat; Kükner, A. Şahap (My University, 2001)
Amaç: Bu çalışmanın amacı, iskemi-reperfüzyon (İ/R) uygulanan kobaylarda melatoninin iskemi-reperfüzyon hasarına olan etkisini araştırmaktır. Yöntem: Denekler 400-600 gr ağırlığında erkek cins 30 adet sağlıklı pigmentli Guinea pig (kobay)'den oluşmuştur. Kobaylar her grupta 10 denek olacak şekilde 3 gruba ayrılmıştır. Grup 1(kontrol grubu): Bu gruba herhangi bir işlem yapılmamış ve sadece normal değerlerin saptanması amaçlanmıştır. Grup 2 (iskemi-reperfüzyon grubu): Bu gruba İ/R işlemi yapılmış ve plasebo olarak serum fizyolojik kullanılmıştır. Grup 3 (melatonin grubu): Bu gruba İ/R yapılmış ve melatonin uygulanmıştır. İkinci ve üçüncü gruptaki deneklerde, göz içi basıncı 150 mmHg olacak şekilde serum şişesi 204 cm yüksekliğe çıkartılarak tespit edilmiş ve 90 dakika süreyle tutulmuştur. İskeminin başlamasından 10 dakika önce, İ/R grubuna imi serum fizyolojik subkutan plasebo olarak verilirken, melatonin grubuna 10mg/kg dozunda melatonin subkutan olarak uygulanmıştır. Plasebo ve melatonin aynı dozlarda 6, 12 ve 18'inci saatlerde tekrarlanmıştır. Doksan dakikalık iskemi sonrasında göz içi basıncı normal seviyeye düşürülerek denekler 24 saat süreyle reperfüzyon ortamında bırakılmış ve gözler enükle edilmiştir. Bulgular Histopatolojik incelemede melatonin grubuna göre, İ/R grubunda fotoreseptör tabakada vakualizasyon ve ödem ile ganglion hücrelerinde dejeneratif değişiklik ve ödem istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0.01). Kontrol grubu ile melatonin grubu karşılaştırıldığında fotoreseptör tabakada vakualizasyon ve ödem ile ganglion hücrelerinde dejeneratif değişiklik ve ödem istatiksel olarak anlamlı bulunamamıştır (p>0.05). Kontrol grubu ile İ/R grubu karşılaştırıldığında ise, fotoreseptör tabakada vakualizasyon ve ödem ile ganglion hücrelerinde dejeneratif değişiklik ve ödem varlığı İ/R grubunda istatiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p<0.001). Sonuç: Histopatolojik bulgularımıza göre, iskemi-reperfüzyona maruz kalan gözlerde melatonin hücresel hasarı engellemektedir.
Keywords: Reperfüzyon hasarı; Retina; Melatonin; Fotoreseptörler; Retinal gangliyon hücreleri; İskemi-reperfüzyon hasarı; Kobaylar