MUŞ VE YÖRESİNDEKİ SIĞIRLARDA GÖRÜLEN AYAK HASTALIKLARININ PREVALANSI ÜZERİNE ARAŞTIRMALAR - İstek, Özmen; Durgun, Taner (Fırat University, 2004)
Bu çalışmada Muş ve yöresindeki sığırlarda görülen ayak hastalıklarının prevalansının saptanması amaçlandı. Çalışmada; ırk, yaş, cinsiyet ve canlı ağırlığı farklı olan 1638 baş sığır kullanıldı.   İncelenen hayvanlarda tırnak deformasyonları %28.97, ayak hastalıkları %13.70, tırnak deformasyonları ile ayak hastalıklarının birlikte şekillendiği olgular ise %57.33 oranında gözlendi.   Araştırmalarda saptanan tırnak deformasyonlarının; %86.28’nin arka ayaklarda, %13.72’sinin de ön ayaklarda oluştuğu belirlendi. Ayak hastalıklarının ise %17.10’nun ön, %82.90’ının arka ayaklarda şekillendiği saptandı.   Sığırlarda şekillenen tırnak deformasyonlarının; %3.91’inin küt tırnak, %11.93’ünün makas tırnak, %48.76’sının sivri tırnak, %9.77’sinin burulmuş (tirbüşon) tırnak, %19.15’inin yayvan geniş ve dolgun tırnak ve %6.49’unun ise ayrık tırnak olduğu saptandı.   İncelemeler sonucunda ayak hastalıklarının; %7.46’sını İnterdigital dermatitis, %7.02’sini Eresio ungulae, %6.58’ini Ökçe absesi, %7.89’unu İnterdigital hiperplazi, %11.40’ını İnterdigital flegmon, %7.02’sini Pododermatitis aseptica diffuza, %4.83’nü Pododermatitis circumscripta, % 7.89’unu Pododermatitis septica, %9.65’ini Tırnak çatlağı, %2.19’unu Koroner flegmon, % 12.28’ini Ökçe ve taban eziği, %2.19’unu Yan duvar ulkusu, %4.83’ünü Digital dermatitis ve %8.77’sinin ise Beyaz çizgi hastalığı olduğu görüldü.   Sonuç olarak 2002-2003 yılları arasında Muş ve yöresindeki ayak hastalıklarının yıllık prevalansı %14.16 olarak saptanmıştır.